اقتصاد بازیافت پلاستیک در ایران به چالشی جدی تبدیل شده است. بطریهای آب معدنی، کیسههای نایلونی و بستهبندیهای پلاستیکی که پس از مصرف معمولاً بیارزش به نظر میرسند، در بازار بازیافت به کالایی قابل معامله تبدیل میشوند. پلاستیکهای تفکیکشده پس از جمعآوری و دستهبندی به انبارها و مراکز پردازش منتقل میشوند و در نهایت، با توجه به نوع پلیمر و کیفیت مواد، به شکل پرک یا گرانول بازیافتی به کارخانههای تولیدی میرسند.
زنجیرهای اقتصادی و چالشهای آن
این بازار تنها یک فعالیت زیستمحیطی نیست، بلکه زنجیرهای اقتصادی است که در آن شهرداری، پیمانکار جمعآوری، زبالهگرد، خریدار ضایعات و کارخانههای بازیافت هر کدام نقش خاصی دارند. نکته کلیدی در این زنجیره، قیمتهای خرید و فروش مواد است که به شکل قابل توجهی بر سودآوری هر بازیگر تأثیر میگذارد. در حالی که بازیافت میتواند هزینههای دفن زباله را کاهش دهد و ماده اولیه ارزانتری به تولیدکنندگان ارائه دهد، دسترسی محدود به مواد اولیه و قراردادهای جمعآوری ممکن است به نفع گروههای خاصی از سرمایهگذاران باشد.
بیشتر بخوانید: علی فرهادی: تعطیلی مدارس آخرین گزینه برای مقابله با آلودگی هواست
آمار و ارقام نگرانکننده
تحلیل بازار بازیافت پلاستیک در ایران با چالشهایی نظیر نبود آمار یکپارچه و مستمر در زمینه تولید پسماند و نرخ بازیافت واقعی مواجه است. برخی برآوردها نشان میدهد که تولید سالانه پسماند پلاستیکی در ایران حدود ۳ میلیون تن است و سهم بازیافت رسمی تنها ۱۰ درصد برآورد شده است. در واقع، مطالعهای که در تابستان ۱۴۰۵ منتشر شد، نرخ بازیافت پلاستیک در ایران را کمتر از ۱۴ درصد اعلام کرده و نشاندهنده دفن بیش از ۸۴ درصد پسماند پلاستیکی بدون تفکیک است.
در چنین بازاری، مزیت اقتصادی به راحتی به فناوری وابسته نیست. جمعآورندگانی که دسترسی به مواد اولیه دارند، میتوانند هزینههای خرید و حمل را بهینهسازی کنند. در مقابل، جمعآورندگانی که مواد را در حجم کم و بدون قدرت چانهزنی تحویل میدهند، ممکن است سهم ناچیزی از قیمت نهایی را دریافت کنند. در واقع، این بازار به گونهای طراحی شده است که برخی از بازیگران به نفع خود بهرهبرداری میکنند و در عین حال، دیگران به حاشیه رانده میشوند.
بیشتر بخوانید: شان کرنکراس، مدیر ملی امنیت سایبری آمریکا از سمت خود کنارهگیری کرد · مجلس سنای آمریکا قطعنامه محدود کردن اختیارات جنگی دونالد ترامپ را رد کرد














