بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با انتشار خبری جنجالی، اعلام کرد که از تاریخ ۷ مهرماه ۱۴۰۵، صدور چک‌های رمزدار به‌طور کامل ممنوع خواهد بود. این اقدام در راستای یک تغییر ساختاری مهم در نظام پرداخت کشور انجام می‌شود و هدف آن افزایش شفافیت و کاهش ریسک در مبادلات مالی است.
جایگزینی چک تضمین‌شده
بر اساس تصمیم جدید، چک‌های رمزدار به‌عنوان ابزاری که روزگاری برای انتقال وجوه در معاملات بزرگ به کار می‌رفت، به‌طور کامل حذف خواهد شد و به جای آن، چک تضمین‌شده معرفی می‌شود. این تغییر به‌ویژه در شرایطی که سیستم‌های نظارتی و شفافیت مالی در حال تقویت است، می‌تواند تأثیرات مثبتی در کاهش سوءاستفاده‌های مالی داشته باشد.
بیشتر بخوانید: مهدی طغیانی: نمایندگان از پاسخ‌های وزیر اقتصاد قانع شدند
چک رمزدار به دلیل فقدان قابلیت استعلام و محدودیت‌های مکانی، در عمل به ابزاری آسیب‌پذیر تبدیل شده بود. دارنده این نوع چک نمی‌توانست قبل از دریافت از صحت و اصالت آن مطلع شود و این موضوع به‌راحتی زمینه‌ساز سوءاستفاده‌های مالی و کلاهبرداری می‌شد. به‌علاوه، محدودیت مراجعه به شعبه همان بانک در همان استان، کارایی این ابزار را در جابه‌جایی وجوه میان استان‌ها به‌شدت کاهش می‌داد.
مزایای چک تضمین‌شده
چک تضمین‌شده به دلیل داشتن مزایای متعدد از جمله عدم محدودیت جغرافیایی و قابلیت استعلام از طریق شناسه صیادی، به‌عنوان یک جایگزین مطمئن و کارآمد شناخته می‌شود. این چک‌ها فاقد محدودیت مراجعه به شعبه خاص بوده و امکان استعلام پیش از دریافت را برای دارنده فراهم می‌سازند. به‌علاوه، اتصال چک تضمین‌شده به سامانه صیاد، ردیابی و نظارت را تسهیل می‌کند و احتمال سوءاستفاده‌های مالی و کلاهبرداری را به‌طور معناداری کاهش می‌دهد.
با این حال، چک تضمین‌شده همچنان نقدشونده و غیرقابل برگشت خوردن است و قابلیت انتقال ندارد، که می‌تواند در برخی موارد به‌عنوان یک محدودیت تلقی شود. بانک مرکزی در نظر دارد که با اجرای این تغییرات، نه‌تنها فرآیندهای بانکی را به‌روز کند، بلکه اعتماد عمومی را نیز افزایش دهد.
در گام نخست، از ۷ مهرماه ۱۴۰۵، صدور چک رمزدار ممنوع است و از ابتدای دی‌ماه امسال، پذیرش این چک‌ها نیز به‌طور کامل متوقف خواهد شد. پرداخت وجه چک تضمین‌شده به‌صورت فوری و مشابه با پرداخت چک رمزدار انجام خواهد شد تا مشتریان با مشکلاتی مواجه نشوند.
حذف چک رمزدار از چرخه خدمات بانکی را باید به‌عنوان یک اقدام کلان در راستای بهبود نظام پرداخت و افزایش شفافیت مالی در کشور تلقی کرد. این تغییر در نهایت می‌تواند به نفع اقتصاد کشور و کاهش ریسک‌های مالی منجر شود.
بیشتر بخوانید: محمدرضا عارف: در مهرماه بخشی از نگرانی معیشتی مردم رفع می‌شود · بانک مرکزی ایران اعطای تسهیلات برای خرید طلا، ارز و رمزارزها را ممنوع کرد
