تأمین ۲۵ میلیارد دلار ارز در نیمه نخست سال جاری، نشان‌دهندهٔ تاب‌آوری قابل توجه اقتصاد ایران در برابر چالش‌های جدی چون افزایش تورم و فشارهای بین‌المللی است. در این مدت، شکاف معناداری میان کاهش قدرت خرید مردم و نایابی کالاهای ضروری مشاهده شده است. در حالی که بسیاری از ناظران نگران انجماد شریان‌های لجستیکی و تجاری کشور بودند، کارنامهٔ بانک مرکزی نشان از یک جراحی هوشمندانه در تخصیص منابع ارزی دارد.
تخصیص هوشمندانه منابع ارزی
اگرچه میزان تأمین ارز در مقایسه با سال گذشته کاهش ۱۲ درصدی را نشان می‌دهد، اما جغرافیای تخصیص منابع نشان‌دهندهٔ رویکردی جدید است. تخصیص ارز به بخش‌های غیرضروری صنعت کاهش یافته و توجه ویژه‌ای به تأمین کالاهای اساسی و دارو صورت گرفته است. این تغییرات به حفظ سلامت عمومی و معیشت مردم کمک کرده و نشان داده که ایران توانسته است از تلهٔ قحطی ساختاری بگریزد.
بیشتر بخوانید: نهاد آبراه خلیج فارس درباره دامنه‌های جعلی هشدار داد
مدیریت ریسک و تأمین ارز
مهرداد کاووسی، پژوهشگر اقتصادی، به نکته‌ای مهم اشاره می‌کند: موفقیت این تأمین ارزی مرهون تغییر استراتژی مدیریت ریسک تسویه است. به زعم او، سیاست‌گذار پولی با اتخاذ رفتار پیش‌دستانه از بروز انسداد جلوگیری کرده و با انتقال منابع به نقاط امن مالی، توانسته است ذخایری بدون اثرگذاری تورمی ایجاد کند. این رویکرد عملاً اختلال در مبادلات تجاری را کاهش داده و از تعلیق سفارش‌ها در صنایع دارویی و غذایی جلوگیری کرده است.
در این راستا، ادعای تثبیت واردات از طریق جمع‌آوری ارز از بازار آزاد به‌طرز قابل ملاحظه‌ای رد شده و شفاف‌سازی در خصوص منابع تأمین ارز نشان‌دهندهٔ این واقعیت است که جریان بازرگانی بدون فشار به منابع نقدی بازار خرد تأمین شده است.
چالش‌های پیش‌رو
با این حال، تاب‌آوری در تأمین کالاها به تنهایی کافی نیست. حتی اگر قفسه‌ها و انبارها پر از کالا باشد، تا زمانی که قیمت‌ها با واقعیت‌های اقتصادی همخوانی نداشته باشند، رضایت عمومی حاصل نخواهد شد. اکنون مسئولیت به دوش نهادهای نظارتی و توزیعی است تا شکاف میان وفور کالا در شبکه واردات و هزینه‌های سنگین برای مصرف‌کننده نهایی را مدیریت کنند و دستاوردهای ثبات زنجیره تأمین را ملموس سازند.
در نهایت، این وضعیت بیانگر هنر سیاست‌گذاری در تأمین ارز و جلوگیری از قحطی است. اما نیاز به توجه به قیمت‌ها و قدرت خرید مردم همچنان باقی است. موفقیت در مدیریت اقتصادی به معنای واقعی کلمه به توازن در تأمین و توزیع کالاها وابسته است و این چالشی است که باید در آینده‌ای نزدیک به آن پاسخ داده شود.
بیشتر بخوانید: محسن طرزطلب از هدف‌گذاری ۱۲ هزار مگاواتی نیروگاه‌های خورشیدی خبر داد · طرح «تورم صفر» شهرداری تهران و چالش‌های آن
