دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با گذشت نزدیک به هفت ماه از آغاز درگیری نظامی با ایران، به نظر میرسد که از حل بحران بیعلاقه است و هیچ نقشه راه شفافی برای خروج از این باتلاق ارائه نداده است. اکنون، فشارها برای آتشبس بیشتر از سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس به دلیل آسیبهای اقتصادی ناشی از جنگ افزایش یافته است.
چالشهای پیش روی آمریکا و گزینههای محدود
اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس به شدت آسیب دیده و مقامات این کشورها حتی آمادهاند نوعی نظارت بر تنگه هرمز را بپذیرند؛ موضوعی که پیش از آغاز جنگ غیرقابل تصور به نظر میرسید. با وجود ۲۷ ماه باقیمانده از دوره ریاستجمهوری ترامپ، به نظر میرسد که او خروج از این بحران را به دولت بعدی واگذار خواهد کرد. این رویکرد به ویژه با روی کار آمدن یک رئیسجمهور دموکرات، با فراموشی عمدی جمهوریخواهان در مورد چرایی آغاز این جنگ ویرانگر، تشدید خواهد شد.
بیشتر بخوانید: موضع حکومت ایران در مورد مذاکرات با آمریکا روشن نیست
تاریخ تکرار میشود؟
تجربههای تاریخی نشان میدهد که این سومین بار در قرن حاضر است که آمریکا بدون برنامهریزی وارد جنگی در خاورمیانه میشود. در پرونده عراق، دولت جورج دبلیو بوش توافقنامهای را امضا کرد که بر اساس آن ارتش آمریکا متعهد به ترک خاک این کشور شد، اما در نهایت باراک اوباما مسئولیت خروج را بر عهده گرفت. مشابه این سناریو در افغانستان نیز با توافق ترامپ با طالبان و خروج آشفته در سال ۲۰۲۱ رخ داد.
مقام پیشین پنتاگون هشدار میدهد که ترامپ اکنون بدترین گزینهها را برای ساکن بعدی کاخ سفید در خلیج فارس باقی خواهد گذاشت. او در حملات هوایی سال ۲۰۲۵، تهدید به بمباران تاسیسات هستهای ایران را به کار گرفت و برنامه تهران را تنها با آسیب روبهرو کرد، نه نابودی. این موضوع به معنای آن است که بازسازی یک بازدارندگی نظامی مؤثر در برابر ایران به زمان طولانی نیاز دارد.
به باور اگزم، دولت آینده آمریکا برای بازگشت به توافقی مشابه برجام ۲۰۱۵ باید خود را خوششانس بداند و اعتمادسازی با رهبران تهران کار دشواری خواهد بود. تندروهایی که ترامپ را به خروج از برجام واداشتند، همچنان در بدنه حزب جمهوریخواه نفوذ دارند.
اگزم در پایان به انتقاد از حافظه تاریخی کوتاهمدت جامعه سیاسی آمریکا پرداخته و تأکید میکند که معماران اشتباهات محاسباتی پس از ۱۱ سپتامبر دوباره به تئوریسینهای کارزار ترامپ تبدیل شدهاند. این واقعیت میتواند فرافکنی شکست جنگ با ایران و انداختن مسئولیت آن بر دوش رئیسجمهور بعدی را به یک کارت سیاسی برنده برای ترامپ تبدیل کند.
بیشتر بخوانید: ولودیمیر زلنسکی از پیشنهاد مذاکرات فنی سهجانبه با روسیه در امارات خبر داد · چین بنبست ساختاری تحریمهای آمریکا علیه ایران را به چالش میکشد
