تورم و معیشت مردم در ایران به نقطهای رسیده که تحلیلگران و مسئولان را مجبور به واکاوی عمیقتری از شرایط اقتصادی میکند. عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، اخیراً به این نکته اشاره کرده که گرچه آمارها نشاندهنده کاهش شتاب تورم هستند، اما واقعیت معیشتی مردم همچنان تحت فشار است.
چرا کاهش تورم احساس نمیشود؟
یکی از دلایل اصلی این پارادوکس، اشتباه گرفتن «افت نرخ تورم» با «کاهش قیمتها» است. مردم با مشاهدهی تغییرات در آمار، انتظار ارزان شدن کالاها را دارند، در حالی که تورم فقط به معنای کندتر شدن افزایش قیمتهاست. با توجه به جهشهای چندصد درصدی قیمتها در سالهای اخیر، تثبیت قیمتها در سطوح کنونی به معنی کاهش فشار بر قدرت خرید خانوادهها نیست.
بیشتر بخوانید: نبرد حوثیها برای تصرف تعز و پیامدهای آن بر یمن
علاوه بر این، چسبندگی انتظارات تورمی در بازار غیررسمی و زنجیره توزیع نیز به این معضل دامن میزند. فروشندگان به دلیل تجربههای تلخ گذشته، قیمتها را بر اساس سناریوهای بدبینانه تعیین میکنند و این موضوع موجب میشود که افت شتاب تورم به هیچوجه به کاهش قیمتها در سطح خردهفروشی منجر نشود.
تدابیر لازم برای بهبود وضعیت
عبدالناصر همتی تأکید کرده است که تورم ماهانه ۳ تا ۴ درصدی همچنان به عنوان یک رقم بالا برای اقتصاد شناخته میشود و مهار شتاب سرسامآور ابتدای سال، یک موفقیت بزرگ است. اما او همچنین هشدار میدهد که ماندگاری در این سطح به معنای تورم سالانه بالای ۴۰ درصد است.
کامران بهرامی، تحلیلگر مسائل پولی، به هسته سخت تورم اشاره کرده و بر این باور است که تا زمانی که ناترازیهای مزمن شبکه بانکی و کسری بودجه دولت حل نشود، مردم هیچ نشانهای از بهبود در معیشت خود نخواهند دید. او میگوید که برای تغییر وضعیت، بانک مرکزی باید کنترل بیشتری بر ترازنامه بانکها داشته باشد و خطوط اعتباری را برای مؤسسات ناتراز مسدود کند.
در نهایت، پایداری در انضباط مالی دولت نیز به ثبات اقتصادی کمک میکند. اگر انقباض پولی بانک مرکزی با انبساط مالی دولت خنثی شود، هسته سخت تورم همچنان فعال خواهد ماند. تنها با پایداری در سیاستهای پولی و مالی میتوان به رفاه واقعی و کاهش فشارهای معیشتی دست یافت.
بیشتر بخوانید: حمید رضا عظیمی: ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر از ۶۰۰۰ مگاوات گذشت · انتقال هوشمندانه تجارت دریایی ایران به مرزهای زمینی
