دکتر محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، در نشست بین‌المللی «گفت و گوی امنیت انرژی آسیا ۲۰۲۶» به میزبانی مجمع پژوهشگران هند، بر اهمیت تغییرات معماری بازارهای انرژی تأکید کرد و آن را پاشنه آشیل محاسبات امریکا دانست. او در سخنانی به تنگه هرمز و خلیج فارس اشاره کرد و گفت که امنیت انرژی تنها به دسترسی به منابع فیزیکی خلاصه نمی‌شود، بلکه شامل قیمت‌های اقتصادی و توانایی تأمین انرژی با هزینه مناسب نیز هست.
چالش‌های تنگه هرمز و خلیج فارس
نظیفی به پرسش‌های کلیدی درباره حاکمیت بر تنگه هرمز و تأثیر عبور از این مسیر بر قیمت انرژی پرداخت. او تصریح کرد که بیش از ۲۰ درصد انرژی دنیا، از جمله گاز مایع و نفت خام، از این تنگه عبور می‌کند و نمی‌توان اهمیت آن را نادیده گرفت. او تأکید کرد که خطوط لوله و تأسیسات انتقال زمینی در منطقه هنوز نتوانسته‌اند به ظرفیت انرژی جابه‌جا شده از مسیرهای دریایی نزدیک شوند.
بیشتر بخوانید: انفجار مهیب در اربیل عراق و حمله پهپادی به مقر جدایی‌طلبان
تحول در ساختار بازارهای انرژی
مدیرعامل بورس انرژی ایران با اشاره به تغییرات ساختاری در بازارها، گفت که در دهه‌های اخیر، بازارها از ماهیت فیزیکی به سمت بازارهای مالی و سرمایه‌گذاری حرکت کرده‌اند. او افزود: "تجارت فیزیکی و نقدی اکنون با قراردادهای آتی و اختیار معامله در تعامل قرار گرفته و بازار مالی انرژی ارزشی ده برابر بازار فیزیکی دارد." این تغییرات باعث شده تا قیمت‌ها دیگر به سادگی به عرضه و تقاضا واکنش نشان ندهند و به ریسک‌های موجود در بازار نیز وابسته شوند.
نظیفی همچنین به ابتکارهای اتحادیه اروپا و ایالات متحده برای آزادسازی ذخایر استراتژیک اشاره کرد و گفت که این اقدامات نتوانسته‌اند به کاهش قیمت‌ها به اندازه‌ای که انتظار می‌رفت، کمک کنند. او وضعیت کنونی بازارها را به عنوان «بیش هشیاری» توصیف کرد که در آن بازارها به کوچک‌ترین خبرها درباره توافقات یا تنش‌ها واکنش‌های شدید نشان می‌دهند.
سناریوهای آینده بازار انرژی
نظیفی درخصوص آینده بازار انرژی گفت که سناریوی «عبور گزینشی» و نوعی تعادل جدید ممکن است تداوم یابد. او پیشنهاد کرد که می‌توان به توافقاتی برای بازگشایی مسیرها از طریق مذاکره دست یافت که می‌تواند بهبودهایی در بازار و قیمت‌ها ایجاد کند. با این حال، او نسبت به شوک‌های کشتیرانی و آسیب به زیرساخت‌ها در صورت تشدید تنش‌ها هشدار داد.
مدیرعامل بورس انرژی ایران تأکید کرد که اگر سناریوی عبور گزینشی ادامه یابد، سازگاری تجاری به تدریج شکل خواهد گرفت، اما محدودیت‌های سیاسی و امنیتی همچنان وجود خواهند داشت. او همچنین به احتمال موفقیت در سناریوی دوم، یعنی بازگشایی از طریق مذاکره، اشاره کرد و گفت که با نزدیک شدن به فصل‌های سردتر سال، این سناریو اعتبار بیشتری پیدا می‌کند.
بیشتر بخوانید: خشم دانش‌آموزان فرانسه و سوءاستفاده‌های سیاسی از آن · انفجارهای سنگین در معبر جنوبی تنگه هرمز
