محققان دانشگاه‌های نورث‌ایسترن لندن و کینگز کالج لندن در یک پژوهش جدید به بررسی آسیب‌های روانی ناشی از استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی پرداخته و نتایج نگران‌کننده‌ای را منتشر کرده‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که ارتباطات عاطفی با چت‌بات‌ها می‌تواند به وابستگی شبیه اعتیاد، تشدید مشکلات روانی و حتی خودآزاری منجر شود.
پیامدهای تاریک روابط عاطفی با چت‌بات‌ها
بر اساس این مقاله، پیامدهای منفی ناشی از برقراری روابط عاطفی با چت‌بات‌ها می‌تواند به مشکلات جدی در سلامت روان کاربران منجر شود. این پژوهش بعد از گزارش‌های گسترده‌ای درباره «روان‌پریشی ناشی از هوش مصنوعی» انجام شده است. کاربران پس از تعاملات طولانی با چت‌بات‌ها ممکن است دچار توهم، پارانویا و چرخه‌های فکری منتهی به خودکشی شوند. این وضعیت به ویژه نگران‌کننده است زیرا کاربران معمولاً اطلاعات بسیار خصوصی درباره زندگی و سلامت روان خود را با این سیستم‌ها به اشتراک می‌گذارند و از آن‌ها به‌عنوان محرم اسرار یا درمانگر استفاده می‌کنند.
بیشتر بخوانید: بانک مرکزی نرخ کنونی ارز را غیرواقعی دانست
چت‌بات‌ها؛ همدم‌های خطرناک
محققان در این مقاله به بررسی همدم‌های هوش مصنوعی مانند Replika و Character.AI و همچنین دستیارهای هوش مصنوعی عمومی مانند ChatGPT و Claude پرداخته‌اند. اگرچه این تعاملات ممکن است به کاهش کوتاه‌مدت احساس تنهایی و بهبود خلق‌وخو منجر شوند، اما پژوهشگران معتقدند که این مزایا در مقایسه با پیامدهای نامطلوب، ناچیز هستند. این پیامدها شامل وابستگی عاطفی، تشدید بیماری‌های روانی و خودآزاری هستند که می‌توانند به زندگی کاربران آسیب جدی بزنند.
یکی از عوامل خطر در استفاده از چت‌بات‌ها، نحوه تعامل عاطفی آن‌ها با کاربران است. این سیستم‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که احساسات انسانی را شبیه‌سازی کنند و همین مساله می‌تواند باعث شود کاربران بیش‌ازحد به این روابط عاطفی وابسته شوند. این وابستگی در حالی است که رابطه بین انسان و چت‌بات اساساً یک‌طرفه است و هیچ‌گونه تعامل متقابل یا مسئولیت‌پذیری از سوی هوش مصنوعی وجود ندارد.
محققان در این مقاله تأکید می‌کنند که این سیستم‌ها با القای شخصیت و گرما، کاربران را به سمت قائل شدن ویژگی‌های انسانی برای خود سوق می‌دهند. در این نوع تعاملات، کاربر اطلاعات شخصی خود را فاش می‌کند، در حالی که چت‌بات صرفاً به‌عنوان یک سیستم پاسخگو عمل می‌کند و هیچ‌گونه همدلی واقعی از خود نشان نمی‌دهد.
بیشتر بخوانید: سازمان هواشناسی هشدار نارنجی برای ۱۸ استان کشور صادر کرد · مدنی زاده: تعدد قوانین فعالان اقتصادی را سردرگم می‌کند
