مرکز پژوهشهای مجلس به تازگی گزارشی تحت عنوان «واکاوی شاخص نیت (NEET) و کژکارکردهای آن برای سیاستگذاری در امور جوانان» منتشر کرده که در آن به بررسی وضعیت جوانان بیکار در کشور پرداخته است. این شاخص به جوانانی اشاره دارد که نه شاغل هستند، نه در حال تحصیلاند و نه در دورههای رسمی آموزش و مهارتآموزی شرکت میکنند. بر اساس آمار مرکز آمار ایران، در سال ۱۴۰۲، حدود ۵ میلیون و ۳۹۱ هزار نفر از جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله کشور، معادل ۳۳ درصد این گروه سنی، در وضعیت نیت قرار داشتهاند.
جوانان نیت و ترکیب جمعیتی آنها
تجزیه و تحلیل جمعیتی نشان میدهد که از هر پنج جوان نیت، حدود سه نفر زن خانهدار هستند. این در حالی است که زنان بهطور متوسط روزانه ۵ ساعت و ۳۲ دقیقه کار خانگی بدون مزد انجام میدهند و این فعالیتها در آمارهای رسمی اشتغال محاسبه نمیشود. قرار دادن بیکاران، زنان خانهدار، افراد دارای معلولیت و جوانان دلسرد از یافتن شغل در یک گروه، کارآمدی شاخص NEET را برای سیاستگذاری کاهش میدهد، زیرا نیازها و شرایط این افراد یکسان نیست.
بیشتر بخوانید: آیتالله محمدی عراقی از مأموریت آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای خبر داد
چالشهای موجود در سیاستگذاری اقتصادی
نویسندگان گزارش پیشنهاد کردهاند که مفهوم «جوانان معطل» بهعنوان شاخصی مکمل مورد توجه قرار گیرد. این گروه شامل بیکاران بلندمدت و غیرفعالان اختیاری است که بدون دلیل موجه از بازار کار دور ماندهاند و جمعیت آن حدود یکمیلیون و ۶۰۰ هزار نفر برآورد میشود. در این شرایط، سیاستگذاری اقتصادی نباید تنها بر کاهش نرخ NEET متمرکز باشد، بلکه باید با تفکیک گروههای مختلف، برای ورود افراد واجد شرایط به بازار کار سیاستهای متناسب طراحی کند.
علاوه بر این، استفاده از شاخص NEET بدون توجه به خاستگاه، محدودیتها و تفاوتهای جمعیت هدف میتواند به تشخیص نادرست مسائل جوانان و تخصیص نامناسب منابع منجر شود. از نگاه نویسندگان، یکی از مهمترین مشکلات این است که در ادبیات عمومی و رسانهای، مفهوم نیت با جوانان علاف و تنآسا یکسان گرفته میشود، در حالی که بخش بزرگی از این جمعیت شامل افراد جویای کار و زنان خانهدار است.
تاریخچه شاخص نیت به اواخر دهه ۱۹۸۰ میلادی در انگلستان بازمیگردد. در سال ۱۹۸۸، دولت این کشور با تغییر در قوانین تامین اجتماعی، دسترسی جوانان ۱۶ تا ۱۷ ساله به برخی کمکهای رفاهی را محدود کرد. این اقدام موجب شد که گروهی از جوانان که نه شاغل بودند و نه در نظام آموزشی حضور داشتند، از حمایتهای اجتماعی محروم شوند.
به طور کلی، وضعیت جوانان نیت در ایران تصویری نادرست از بیکاری را به نمایش میگذارد. مطابق تعریف متداول، جمعیت نیت شامل بیکاران، زنان خانهدار و افراد ناتوان است. بنابراین، نمیتوان تمامی این افراد را به عنوان جوانانی تنبل و بیمسئولیت در نظر گرفت.
بیشتر بخوانید: عربستان به جنگ در یمن ادامه میدهد تا شش ماه آینده · عدمالنفع ۳۲۲ همتی بخش صنعت و معدن در ۶ ماه نخست ۱۴۰۵














