مسعود پزشکیان به تیمی شش‌نفره در حکومت ایران اشاره کرده که در مورد بحران جاری با آمریکا «اختیار دارند تصمیم بگیرند و تصمیمات با هماهنگی آنها اجرا می‌شود». این اظهارنظر در مصاحبه‌اش با یک رسانه آمریکایی، به سرعت در فضای سیاسی-رسانه‌ای ایران بازتاب وسیعی پیدا کرد و روایت‌های مختلفی درباره اعضای این تیم منتشر شد.
ترکیب تیم شش‌نفره
ترکیب تیم شش‌نفره به‌طور عمده شامل رئیس‌جمهور، رئیس مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده کل سپاه است. اما در مورد نفر ششم، نظرات متفاوتی وجود دارد؛ برخی او را رئیس قوه قضاییه و برخی دیگر وزیر خارجه می‌دانند. این اختلاف نظر نشان‌دهنده نوعی سردرگمی و عدم شفافیت در ساختار قدرت در جمهوری اسلامی است.
بیشتر بخوانید: کریدور ریلی ایران و چین فرصتی برای کاهش اثر محاصره آمریکا
اگرچه مسعود پزشکیان به این تیم اشاره کرده، اما این نخستین بار نیست که نام آن به‌میان می‌آید. در تیرماه گذشته، عباس عراقچی در مصاحبه‌ای دیگر به وجود «کمیته شش‌نفره» اشاره کرده بود که به‌نظر می‌رسید پایین‌تر از شورای عالی امنیت ملی قرار دارد. این کمیته که در داخل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی فعالیت می‌کند، زمانی به «کمیته هسته‌ای» و سپس «کمیته مذاکره» معروف بوده است.
ابهامات و چالش‌های تصمیم‌گیری
با توجه به اظهارات عباس عراقچی، سازماندهی این کمیته به‌گونه‌ای است که تصمیمات آن باید به تأیید رهبر جمهوری اسلامی برسد. در واقع، این فرآیند به نوعی نشان‌دهنده وابستگی تصمیم‌گیری‌ها به شخص رهبر و حلقه‌های واسط است. این وابستگی می‌تواند به تضعیف قدرت اجرایی رئیس‌جمهور و دیگر اعضای تیم شش‌نفره منجر شود.
سوالات خبرنگاران آمریکایی از مسعود پزشکیان در مورد نقش او در تصمیم‌گیری‌های حکومتی، نشان‌دهنده سردرگمی در مورد اهمیت افراد مختلف در نظام جمهوری اسلامی است. سوالاتی نظیر اینکه آیا او با مجوز رهبر به آمریکا آمده یا اینکه آیا توافقات بین ایران و آمریکا تحت نظارت سپاه پاسداران قرار دارد، بیانگر عدم اطمینان و ابهام در ساختار تصمیم‌سازی است.
به‌عنوان نمونه، یکی از سوالات مطرح شده در مصاحبه، این بود که «چگونه در موارد مختلف، دیپلمات‌های دولت ایران وعده‌هایی دادند که سپاه پاسداران آن را نقض کرده است؟» این نوع سوالات، به‌وضوح نشان می‌دهد که چالش‌های جدی در هماهنگی بین نهادهای مختلف حکومتی وجود دارد.
تأثیرات سیاسی و ساختاری
ترکیب تیم شش‌نفره در کنار شورای عالی امنیت ملی، می‌تواند به افزایش ابهامات در ساختار تصمیم‌سازی در جمهوری اسلامی منجر شود. با وجود اینکه شورای عالی امنیت ملی دارای ترکیب اعضای متنوع و قدرت بالایی است، اما تشکیل یک تیم شش‌نفره به‌نظر نمی‌رسد که تحولی اساسی در «هماهنگی» تصمیم‌های کلان به وجود بیاورد.
در نهایت، با توجه به این که تصمیمات تیم شش‌نفره نیز نیازمند تأیید رهبر است، این پرسش مطرح می‌شود که آیا واقعاً می‌توان به وجود یک تیم مستقل تصمیم‌گیر در نظام جمهوری اسلامی امیدوار بود؟ آیا این تیم بیشتر به عنوان یک واسطه عمل می‌کند تا یک نهاد تصمیم‌ساز واقعی؟ با این حال، اظهارات مسعود پزشکیان در مصاحبه اخیر خود، همچنان به بررسی‌ها و تحلیل‌های بیشتری در این زمینه نیاز دارد.
بیشتر بخوانید: تورم مسکن در شهریور ۱۴۰۵ به ۳.۶ درصد رسید · تدوین متن سخنرانی مسعود پزشکیان در سازمان ملل چه کسانی را درگیر کرد
