ممنوعیت حجاب در مدارس جمهوری آذربایجان، اختلافاتی را بین باکو و آنکارا به وجود آورده که به سرعت از محافل آموزشی به صحنه سیاست و رسانه‌ها کشیده شده است. این بحران، خاطرات تلخ ممنوعیت حجاب در ترکیه در دهه ۱۹۹۰ را دوباره زنده کرده و نگرانی‌ها را در میان فعالان حقوق بشر و مدافعان آزادی پوشش افزایش داده است.
فرمان‌های جنجالی باکو
فرمان شماره ۳۰۹ که در تاریخ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ به امضای علی اسدوف، نخست‌وزیر جمهوری آذربایجان رسید، تغییرات قوانین پوشش در مدارس دولتی را اعلام کرد. هرچند این فرمان به‌طور صریح به حجاب اشاره نکرد، اما لباس‌هایی که «یکنواختی لباس فرم را مختل کند یا با اصل سکولاریسم مغایر باشد» را ممنوع اعلام کرد. بر اساس گزارش‌ها و شهادت شهروندان، این قوانین به ممنوعیت ورود دختران محجبه به کلاس‌ها تفسیر شده است، به‌طوری که تصاویری از دانش‌آموزان گریان در شهر سومقاییت به رسانه‌ها راه پیدا کرده است.
بیشتر بخوانید: حملات موشکی به ریاض چهار زخمی بر جای گذاشت
واکنش‌ها در ترکیه
با انتشار این فرمان‌ها، انتقادهای گسترده‌ای در ترکیه به‌ویژه از سوی رسانه‌های محافظه‌کار، سکولار و مخالف به گوش رسید. روزنامه‌های معروف ترکیه همچون «سوزجو» و «ملی غازیته» به این موضوع پرداخته و خواستار لغو این اقدامات شدند، هشدار دادند که دختران از حق تحصیل محروم خواهند شد. همچنین، «فاطمه شاهین»، وزیر سابق ترکیه، در شبکه‌های اجتماعی از باکو خواست که به سرعت این محدودیت‌ها را لغو کند و یادآوری کرد که ترکیه دهه‌ها تلخی این ممنوعیت را تحمل کرده است.
تجمعات اعتراضی
در تاریخ ۳ اکتبر، انجمن آزادی اندیشه و حق تحصیل در مقابل کنسولگری آذربایجان در استانبول تجمع اعتراضی برگزار کرد. معترضان با بنرهایی به ترکی و آذربایجانی شعارهایی علیه ممنوعیت حجاب سر دادند و از باکو خواستند که به این محدودیت‌ها پایان دهد. این تجمعات نشان‌دهنده‌ی نگرانی عمیق مردم ترکیه نسبت به وضعیت همسایه‌شان است و یادآور اعتراضات مشابهی در گذشته است.
واکنش باکو به انتقادات
حزب حاکم جمهوری آذربایجان در واکنش به انتقادات، محافل سیاسی و رسانه‌ای نزدیک به دولت ترکیه را به «کارزار برنامه‌ریزی‌شده اطلاعات نادرست و تهمت» متهم کرد. این حزب در بیانیه‌ای تأکید کرد که آذربایجان کشوری سکولار است و قانون اساسی‌اش آزادی عقیده را تضمین می‌کند. باکو همچنین از آنکارا خواست تا در این زمینه خویشتنداری کند و هشدار داد که ادامه این انتقادات می‌تواند به روابط دو کشور آسیب بزند.
این درگیری نه تنها بر روابط دو کشور تأثیر می‌گذارد، بلکه می‌تواند پیامدهای گسترده‌تری بر وضعیت حقوق بشر و آزادی‌های فردی در منطقه داشته باشد. در شرایطی که تاریخ نشان داده است که چنین محدودیت‌هایی ممکن است به سرکوب بیشتر منجر شود، آینده‌ی این بحران هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
بیشتر بخوانید: پاپ لئوی چهاردهم به سرطان ریه مبتلا شد · وزیر راه و شهرسازی: ۳.۴ میلیارد نفر در جهان از مسکن مناسب محروم‌اند
