گازوئیل روسیه همچنان بخش مهمی از بازار سوخت آسیای مرکزی را تشکیل می‌دهد، اما تأثیر آن در کشورهای مختلف این منطقه به شدت متفاوت است. در میان این کشورها، قرقیزستان به شدت وابسته به واردات سوخت از مسکو است و این وابستگی به حدی است که ۹۳ درصد سوخت این کشور از روسیه تامین می‌شود.
قرقیزستان و وابستگی شدید به گازوئیل روسی
طبق آمارهای رسمی وزارت انرژی قرقیزستان، این کشور سالانه حدود ۱.۶ میلیون تن انواع مواد سوختی مصرف می‌کند که نزدیک به ۹۳ درصد آن مستقیماً از روسیه وارد می‌شود. برای سال ۲۰۲۶، حجم توافق‌شده برای واردات دیزل روسیه به قرقیزستان ۵۵۰ هزار تن است. در سال ۲۰۲۵ نیز با درخواست بیشکک، این حجم ۱۰۰ هزار تن افزایش یافت، که نشان‌دهندهٔ اهمیت گازوئیل روسیه به عنوان یک منبع سوخت دائمی برای این کشور است.
بیشتر بخوانید: گلدمن ساکس: قیمت گازوئیل تا سال ۲۰۲۷ بالا خواهد ماند
تاجیکستان و نیاز مبرم به سوخت روسی
وضعیت مشابهی در تاجیکستان وجود دارد. بر اساس گزارش نهاد ضدانحصار تاجیکستان، در سال ۲۰۲۵ واردات گازوئیل به ۶۲۸.۵ هزار تن رسید که نشان‌دهندهٔ رشد ۱۲۶.۱ هزار تنی نسبت به سال گذشته است. سهم دیزل روسیه در تأمین نیازهای سوختی تاجیکستان در نیمه نخست ۲۰۲۶ به ۹۱.۱ درصد رسیده است. در سال ۲۰۲۶، سهمیه معاف از عوارض دیزل روسیه برای تاجیکستان به ۴۵۰ هزار تن افزایش یافته است که نقش کلیدی واردات را در تأمین سوخت این کشور برجسته می‌کند.
در قزاقستان، با تولید بیش از ۶.۱۴ میلیون تن سوخت دیزل در سال ۲۰۲۵، وابستگی به واردات گازوئیل روسیه کمتر است و این کشور به عنوان یک بازیگر اصلی در تأمین سوخت خود شناخته می‌شود. با این حال، واردات از روسیه در زمان اوج مصرف همچنان ادامه دارد.
ازبکستان نیز در تولید دیزل خود پیشرو است، اما واردات قابل‌توجهی نیز دارد که روسیه یکی از منابع اصلی آن است. در مقابل، ترکمنستان با ذخایر غنی و پالایشگاه‌های مدرن، کاملاً خودکفا است و هیچ نیازی به واردات سوخت ندارد.
به‌طور کلی، نقش گازوئیل روسیه در آسیای مرکزی به وضوح متنوع و چندوجهی است. برای برخی کشورها، این سوخت یک شریان حیاتی تأمین روزمره به شمار می‌رود و برای دیگران، صرفاً ابزاری برای تعادل بازار محسوب می‌شود.
بیشتر بخوانید: حمید بورد تامین سوخت زمستانی را در اولویت وزارت نفت قرار داد · عباس علی‌آبادی: وضعیت نیروگاه‌ها و سوخت در شرایط مناسبی است
