آمریکا به تحریم‌های خود علیه دیوان کیفری بین‌المللی ادامه می‌دهد
در روزی که ناوی پیلای، برندۀ جایزۀ نوبل صلح در سال ۲۰۲۶، نسبت به «فشار و تهدید فزاینده علیه دیوان بین‌المللی کیفری» هشدار داد، ایالات متحده تحریم‌ها و محدودیت‌هایش علیه این نهاد قضایی زیرشاخۀ سازمان ملل متحد را گسترش داد.
بیشتر بخوانید: بررسی سرخط خبرها در ساعت ۷:۰۰ صبح
مارکو روبیو و اظهارات جنجالی
مارکو روبیو، وزیر خارجۀ آمریکا، روز جمعه ۱۷ مهرماه، ساعاتی پس از اعلام برندۀ جایزۀ نوبل صلح، با انتشار بیانیه‌ای، بار دیگر تأکید کرد که ایالات متحده عضو دیوان بین‌المللی کیفری نیست و اصولاً هم آن را قبول ندارد. او در این بیانیه، تحریم‌های جدید را به عنوان یک اقدام قاطع توصیف کرد و گفت که دولت کشورش به رهبری دونالد ترامپ، هرگز اجازه نخواهد داد که این دادگاهِ به گفتۀ او، «یاغی»، «شهروندان و نظامیان آمریکایی و مدافعان این کشور را تحت تعقیب قرار دهد».
روبیو با اشاره به تحریم ۱۷ تن از قضات ارشد این دادگاه در طول سال گذشته، هشدار داد که تحریم‌های گسترده‌ای که امروز اعلام شده‌اند، می‌تواند «آجر به آجر» تا نابودی کامل این نهاد، ادامه پیدا کند. او همچنین گفت که واشینگتن ترجیح می‌دهد اختلافات دو جانبه، از مسیر دیپلماسی حل و فصل شوند.
جزئیات تحریم‌های جدید
بر اساس بیانیۀ وزارت خارجۀ آمریکا، دیوان کیفری بین‌المللی از سوی وزارت خزانه‌داری این کشور مشمول مجموعه‌ای از تحریم‌های ۱۸۰ روزه شده است؛ از جمله در زمینۀ خدمات اجرایی، نرم‌افزاری و پردازش ابری، صندوق بازنشستگی کارکنان، و فعالیت‌های مربوط به بازداشتی‌های این دیوان. این تحریم‌ها برخلاف اقدامات پیشین آمریکا که قضات و دادستان‌های مشخصی را هدف قرار می‌داد، خود دیوان کیفری بین‌المللی را هدف گرفته و ممکن است شرکت‌هایی را که به این نهاد خدمات ارائه می‌کنند نیز با مجازات روبه‌رو کند.
روبیو این تحریم‌های ۱۸۰ روزه را نشانه‌ای از «حسن نیت» دانسته و گفته به این ترتیب، این نهاد و کشورهای عضو فرصت خواهند داشت که «با به نمایش گذاشتن پیشرفتی معنادار در چارچوب‌های دیپلماتیک و قانونی»، به نگرانی‌های اساسی ایالات متحده در قبال عملکرد دیوان پاسخ بدهند.
اندکی بیش از یک سال پیش، در روز ۲۹ مردادماه ۱۴۰۴، آمریکا دو قاضی و دو معاون دادستان دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم کرده بود. روبیو در آن روز گفته بود که این اقدام «در پاسخ به تهدیدهای دیوان کیفری بین‌المللی علیه آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها» انجام شده است.
حمایت اروپا و واکنش دیوان
علیرغم گسترش تحریم‌های آمریکا علیه دیوان، کمیسیون اروپا جمعه ۱۷ مهر اعلام کرد که اتحادیه اروپا آماده است برای تضمین ادامه فعالیت دیوان کیفری بین‌المللی، با وجود تحریم‌های تازه آمریکا علیه این نهاد قضایی، هر اقدام ضروری را انجام دهد. کمیسیون اروپا در بیانیه‌ای تاکید کرد که اتحادیه اروپا اجازه نخواهد داد تحریم‌های واشینگتن مانع انجام وظایف دیوان کیفری بین‌المللی شود.
دیوان کیفری بین‌المللی نیز روز جمعه اعلام کرد که تحریم‌های آمریکا علیه این نهاد، حمله به حقوق بین‌الملل است و «تاریخ درباره این لحظه قضاوت خواهد کرد». این دادگاه در بیانیه‌ای افزود: «این تحریم‌ها تعرضی به حاکمیت قانون و بنیان‌های نظم حقوقی بین‌المللی است و این اصل ساده را که هیچکس فراتر از قانون نیست هدف قرار می‌دهد.» نزهت شمیم خان، معاون دادستان دیوان کیفری بین‌المللی، هم در گفت‌وگو با رویترز تحریم‌های آمریکا را محکوم کرد و گفت این اقدامات مانع ادامه فعالیت دیوان نخواهد شد.
دیوان کیفری بین‌المللی در سال ۲۰۰۲ تاسیس شد و مسئول رسیدگی به موضوعاتی چون جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی است. با توجه به تحولات اخیر، آینده این نهاد و نقش آن در نظام حقوقی بین‌المللی به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
بیشتر بخوانید: پوتین در تماس با ترامپ بر دیپلماسی در قبال ایران تأکید کرد · پروازهای زیارتی ایران به نجف از آمریکا مجوز گرفت
