شرکتهای بزرگ فناوری بهطور غیرقابلباوری در کمتر از یک سال گذشته تا ۳۰۰ میلیارد دلار تعهد مالی برای تأمین مالی مراکز داده و تراشههای مورد استفاده در پروژههای هوش مصنوعی ارائه کردهاند. این تعهدات بهگونهای طراحی شدهاند که بخش عمدهای از آنها بهعنوان بدهی در ترازنامه شرکتها ثبت نشده و این موضوع نگرانیهایی را درباره میزان واقعی ریسک مالی ناشی از رونق هوش مصنوعی ایجاد کرده است.
سازوکارهای پنهان مالی در دنیای فناوری
بررسیها نشان میدهد که شرکتهایی مانند متا، انویدیا و برودکام بهطور فزایندهای از سازوکاری به نام «ضمانت ارزش باقیمانده» استفاده میکنند. در این ساختار، شرکت فناوری حداقل ارزش آینده یک مرکز داده یا تراشه را تضمین میکند و در صورتی که دارایی در آینده با قیمتی پایینتر از ارزش تضمینشده فروخته یا اجاره داده شود، شرکت باید بخشی از اختلاف را جبران کند. این روش به شرکتها اجازه میدهد تا بدون ثبت کل بدهی پروژه در ترازنامه، اعتبار مالی خود را در اختیار پروژه قرار دهند.
بیشتر بخوانید: الزیدی: عراق به دنبال ایفای نقش بهعنوان قدرت اقتصادی و پل گفتوگو در منطقه است
فایننشالتایمز برآورد کرده است که شرکتهای بزرگ فناوری طی ۱۲ ماه گذشته تا ۳۰۰ میلیارد دلار از این نوع ضمانتها ارائه کردهاند. این شیوه به آنها این امکان را میدهد که سرمایهگذاریهای سنگین در زیرساخت هوش مصنوعی را ادامه دهند و در عین حال فشار کمتری بر ترازنامههای خود وارد کنند.
پیشبینیها و ریسکهای مالی
برودکام در ماه ژوئن حدود ۲۹ میلیارد دلار تعهد در قالب یک برنامه تأمین مالی تراشه برای شرکت Anthropic پذیرفته است. در این ساختار، تراشهها به یک شرکت واسط اجاره داده میشوند. انویدیا نیز در پروژههای مشابهی وارد شده و اعلام کرده که میتواند در برخی معاملات تا ۲۵ درصد از ارزش باقیمانده داراییها را تضمین کند. همچنین این شرکت حدود ۱۰۵ میلیارد دلار ضمانت به شرکت SB Energy، زیرمجموعه SoftBank، برای ساخت یک مرکز داده بزرگ در اوهایو ارائه کرده است؛ مرکزی که قرار است برای OpenAI مورد استفاده قرار گیرد.
متا نیز از جمله نخستین شرکتهایی بود که این روش را در مقیاس بزرگ به کار گرفت. این شرکت برای پروژه مرکز داده Hyperion در لوئیزیانا حدود ۲۸ میلیارد دلار ضمانت ارزش باقیمانده ارائه کرده است. این پروژه توانسته حدود ۲۷ میلیارد دلار بدهی جذب کند. با این حال، ریسک زمانی افزایش مییابد که ارزش داراییهای هوش مصنوعی کاهش یابد.
این ضمانتها لزوماً به معنای ایجاد زیان برای شرکتها نیستند، اما در صورتی که رشد تقاضای هوش مصنوعی کمتر از انتظار باشد یا تجهیزات با سرعت بیشتری منسوخ شوند، شرکتهایی که ارزش این داراییها را تضمین کردهاند ممکن است با تعهدات مالی بیشتری مواجه شوند. کارشناسان اعتباری هشدار دادهاند که افزایش این نوع تعهدات خارج از ترازنامه، ارزیابی ریسک اعتباری شرکتهای فناوری را پیچیدهتر میکند.
تحلیلگران مورگان استنلی برآورد کردهاند که مجموع تعهدات خارج از ترازنامه و حمایتهای اعتباری هفت شرکت بزرگ فناوری و تولیدکننده تراشه از ۳.۱ تریلیون دلار فراتر رفته است. این رقم شامل انواع مختلف تعهدات مالی است و با رقم ۳۰۰ میلیارد دلاری ضمانتهای ارزش باقیمانده یکسان نیست.
همزمان، در گزارشی از رویترز آمده است که سرمایهگذاران بازار اوراق قرضه نسبت به موج بدهی مرتبط با هوش مصنوعی محتاطتر شدهاند. انتشار بدهی شرکتهای بزرگ زیرساخت هوش مصنوعی میتواند در سال آینده به حدود ۴۲۰ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۶ حدود ۶۰ درصد بیشتر است. در نهایت، رشد سریع سرمایهگذاری در مراکز داده، تراشهها و زیرساختهای هوش مصنوعی، توجه بسیاری از کارشناسان و سرمایهگذاران را به خود جلب کرده و بحث درباره ریسکهای مالی این صنعت به یکی از محورهای اصلی تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید: آتشسوزی اتوبوس در مسیر مشهد-قوچان با خوششانسی مسافران مهار شد · افزایش قیمت طلا در بازار امروز چهارشنبه اول مهر ۱۴۰۵
