ایران برای ساخت پهپادهایش، به رغم ادعای خودکفایی، همچنان به قطعات خارجی وابسته است. در ماه سپتامبر ۲۰۲۳، وزارت دارایی آمریکا اعلام کرد که در بقایای یک پهپاد شاهد-۱۳۶، قطعه‌ای پیدا شده که از طریق یک شبکه بین‌المللی به برنامه پهپادی ایران خریداری شده بود.
واسطه‌های بین‌المللی و وابستگی ایران
این پهپاد که توسط روسیه در جنگ اوکراین به کار رفته، یک سِروو-موتور را در خود جای داده بود؛ موتوری کوچک که برای کنترل حرکت بخش‌های متحرک پهپاد استفاده می‌شود. وزارت دارایی آمریکا فاش کرده است که یک شرکت ایرانی با استفاده از واسطه‌هایی در هنگ‌کنگ، ترکیه و امارات، هزاران سروو-موتور برای نیروی هوافضای سپاه پاسداران تهیه کرده است.
بیشتر بخوانید: تظاهرات علیه بنیامین نتانیاهو در تل‌آویو پیش از انتخابات
با وجود تحریم‌های گسترده، ایران هنوز به تأمین قطعات خارجی برای ساخت پهپادهایش وابسته است. اسناد تحریمی آمریکا به وضوح شبکه‌هایی از شرکت‌ها و واسطه‌های تجاری را توصیف می‌کنند که در تأمین این قطعات نقش دارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که وابستگی به قطعات خارجی در طراحی و ساخت این پهپادها، واقعیتی غیرقابل انکار است.
چالش‌های تحریم و راهکارهای نظامی ایران
دیمین اسپلیترز، پژوهشگر تسلیحات، تأکید می‌کند که تحریم‌ها به سادگی نمی‌توانند مسیرهای تأمین قطعات را ببندند. او به نمونه‌هایی اشاره می‌کند که نشان می‌دهد ایران توانسته با جایگزینی واسطه‌ها، فعالیت‌های خود را ادامه دهد. برای مثال، شبکه‌ای که بعد از تحریم چند شرکت در هنگ‌کنگ به وجود آمده، همچنان به تأمین قطعات هوافضا و تجهیزات الکترونیکی ادامه می‌دهد.
ایران در حالی که به ساخت پهپادهای خود به عنوان دستاوردهای «خودکفایی» دفاعی افتخار می‌کند، شواهد میدانی و پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این کشور همچنان به قطعات خارجی وابسته است. کیت کورن، معاون برنامه اقتصاد مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، بیان می‌کند که بسیاری از قطعات استفاده شده در پهپادهای ایرانی، فناوری پیشرفتهای ندارند و در دسترس بازار جهانی هستند.
این موضوع نشان‌دهنده این است که ایران باید برای تأمین نیازهای نظامی خود، به شبکه‌های پیچیده تأمین وابسته باشد. با وجود ادعای خودکفایی و پیشرفتهای قابل توجه در طراحی و ساخت بدنه و مهندسی معکوس، حقیقت این است که توانایی واقعی ایران در ساخت پهپادها، به وابستگی‌اش به قطعات خارجی محدود است.
بیشتر بخوانید: ذخایر نهاده دامی و محصولات پروتئینی تحت مدیریت حبیب امینی در وضعیت مطلوب قرار دارد · ایران در میان ۴۰ کشور با پایین‌ترین نرخ خانه‌دار بودن قرار دارد
