تحرکات دیپلماتیک میان ایران و آمریکا با وجود فعال نگه‌داشتن کانال‌های ارتباطی، هنوز نتوانسته است گره مذاکرات را باز کند. اختلاف بر سر رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های ایران و دریافت تضمین‌های امنیتی، در برابر اصرار واشنگتن بر آغاز مذاکرات هسته‌ای، همچنان مانع اصلی توافق است. در این میان، تهران و واشنگتن با بهره‌گیری از زمان و فشارهای سیاسی و اقتصادی می‌کوشند موقعیت چانه‌زنی خود را تقویت کنند.
دیپلماسی به‌عنوان ابزاری برای مدیریت بحران
به نظر می‌رسد دیپلماسی فعلا بیش از آنکه مسیر توافق را هموار کند، ابزاری برای مدیریت بحران و جلوگیری از تشدید تقابل است. تحرکات دیپلماتیک روزهای اخیر پیرامون ایران را نمی‌توان صرفا نشانه‌ای از نزدیک‌شدن تهران و واشنگتن به توافقی تازه دانست. سفر وزیر خارجه روسیه به تهران و حضور فرمانده ارتش پاکستان در پایتخت ایران، در کنار اظهارات ترامپ، تصویری پیچیده‌تر از وضعیت کنونی ارائه می‌کند: دیپلماسی همچنان فعال است، اما فاصله میان فعال‌بودن کانال‌های مذاکره و شکل‌گیری توافقی پایدار، قابل‌توجه به نظر می‌رسد.
بیشتر بخوانید: تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران اعمال شد
رقابت بر سر هزینه‌های عدم توافق
وجه مهم‌تر بحران، رقابت بر سر هزینه‌های عدم توافق است. گزارش‌ها حاکی از آن است که تهران ممکن است با طولانی‌کردن مذاکرات، در پی افزایش هزینه‌های سیاسی جنگ برای ترامپ باشد. همزمان، نگرانی از حملات مجدد آمریکا و اسرائیل نیز بر محاسبات ایران سایه انداخته است. این در حالی است که زمان دیگر صرفا فاصله‌ای میان دو دور مذاکره نیست؛ بلکه به ابزاری برای چانه‌زنی تبدیل شده است. تهران امیدوار است که افزایش هزینه‌های انرژی و فشار اقتصادی، فضای سیاسی واشنگتن را به سمت مهار بحران سوق دهد.
در نهایت، نشانه‌های موجود بیشتر از آنکه از حل‌شدن بن‌بست حکایت کنند، بیانگر تلاش دو طرف برای مدیریت مخاطرات آن هستند. هیچ‌یک از طرفین ظاهرا خواهان پرداخت هزینه‌های یک جنگ فرسایشی بدون چشم‌انداز روشن نیست؛ اما همین ملاحظه هنوز به آمادگی کافی برای مصالحه تبدیل نشده است. معیار واقعی موفقیت دیپلماسی، نه تعداد سفرها و میانجی‌ها، بلکه تغییر در محاسبات و مطالبات طرفین است: آیا محاصره دریایی و مساله دارایی‌های ایران وارد مسیر حل‌وفصل می‌شود؟ آیا واشنگتن حاضر است درباره تضمین‌های امنیتی گفت‌وگو کند؟ و آیا تهران در برابر امتیازات ملموس، انعطاف هسته‌ای نشان خواهد داد؟ تا روشن‌شدن پاسخ این پرسش‌ها، محتمل‌ترین تصویر، تداوم وضعیتی میان جنگ و توافق است؛ وضعیتی که در آن دیپلماسی فرصت می‌خرد و فشار همچنان ادامه دارد.
بیشتر بخوانید: استیو ویتکاف: مذاکرات با پوتین در سن‌پترزبورگ سازنده بود · پوتین تحسین مردم ایران را به عراقچی منتقل کرد
