دولت عراق و گروه کتائب حزبالله پس از رایزنیهای طولانی، بر سر خروج این گروه از منطقه جرف نصر در استان بابل به توافق رسیدهاند. این توافق که در سایه فشارهای سیاسی و نتایج تحقیقات اخیر شکل گرفته، مهلتی یک ماهه برای اجرای آن تعیین کرده است.
پیشینهٔ توافق و فشارها
منطقه جرف نصر، که پیش از این با نام جرف صخر شناخته میشد، از حدود ۱۲ سال قبل تحت کنترل کتائب حزبالله بوده و هیچ نیروی دیگری بدون اجازه این گروه حق ورود به آن را نداشته است. بهتازگی، دولت عراق تحقیقات خود را در مورد قاچاق سوخت از این منطقه منتشر کرده و اتهامهایی را به سمت کتائب حزبالله نشانه رفته است. این گروه اما به شدت این اتهامها را رد کرده و ادعا کرده که هیچگونه فعالیت غیرقانونی در این منطقه انجام نمیدهد.
بیشتر بخوانید: مرکز پژوهشهای مجلس: بیکاری جوانان و چالشهای جدید آن
پس از اعلام نتایج تحقیقات، نخستوزیر عراق به نیروهای دولتی، از جمله پلیس فدرال و بخشی از حشد شعبی، دستور داد تا به سمت این منطقه حرکت کنند و ورودیها و خروجیهای آن را محاصره کنند. این اقدام نشاندهنده عزم جدی دولت برای بازپسگیری کنترل این منطقه است.
نقش اسماعیل قاآنی و دیگر گروههای شیعه
اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، نقش محوری در مذاکرات و توافق اخیر ایفا کرده است. به گفته منابع آگاه، دیگر گروههای شیعه نیز از تصمیم دولت برای بازپسگیری جرف نصر حمایت کردهاند. این حمایت از طرف دیگر گروههای شیعه، به نوعی به تقویت موضع دولت در برابر کتائب حزبالله کمک کرده است.
در این میان، یک مقام ارشد عراقی که خواسته ناشناس بماند، تاکید کرده است که اگر کتائب حزبالله در مهلت تعیین شده از جرف نصر خارج نشود، دولت ممکن است اقدام نظامی برای اجرای این توافق انجام دهد. به گفته این مقام، وسعت منطقه و تعداد نیروهای مستقر در آن، خروج تدریجی این گروه را به امری زمانبر تبدیل کرده است.
کتائب حزبالله با دست کم سه تیپ در این منطقه حضور دارد که به گفته تحلیلگران، خروج آنها زمان خواهد برد. در واقع، وسعت این منطقه به حدی است که تقریباً به اندازه کشور بحرین است و این خود چالشهای خاصی را پیش روی دولت عراق قرار میدهد.
در حالی که یک فرمانده ارشد حزبالله به خبرگزاریها اعلام کرده که این گروه منطقه را ترک نخواهد کرد، سخنگوی کتائب نیز در یک کنفرانس مطبوعاتی در جرف نصر به خبرنگاران گفته است که «رویارویی نظامی بین کتائب و دیگر نیروهای دولتی هرگز رخ نخواهد داد.» این اظهارات نشاندهنده تنشهای فزاینده میان کتائب و دولت عراق است.
با توجه به اهمیت استراتژیک این منطقه نه تنها برای کتائب حزبالله، بلکه برای سپاه پاسداران و حوثیها، آینده این توافق میتواند پیامدهای گستردهای برای امنیت منطقه و روابط داخلی عراق داشته باشد. در سالهای گذشته، این منطقه به عنوان پایگاهی برای انجام حملات راکتی به پایگاههای آمریکایی در سوریه شناخته شده است و باید دید که آیا این توافق به ثباتی در این منطقه منجر خواهد شد یا نه.
بیشتر بخوانید: پیشبینی قیمت دلار با تقاضای احتیاطی در معاملات پنجشنبه · حسن هاشمیان: میراث آمریکا در عراق زمینهساز مقابله با فساد و قاچاق است















