ولادیمیر پوتین در دیدار با مسعود پزشکیان در ترکمنستان از آمادگی روسیه برای کمک به پایان جنگ سخن گفت؛ پیشنهادی از سوی رئیس‌جمهور کشوری که هم روابط نزدیکی با تهران دارد و هم توانسته کانال گفت‌وگوی خود با دونالد ترامپ را حفظ کند. اما مسکو برای نزدیک کردن مواضع دو طرف چه امکاناتی دارد و پایان جنگ تا چه اندازه با منافعش سازگار است؟
نقش کرملین در بحران ایران
کرملین دو روز پس از این دیدار اعلام کرد پوتین با هماهنگی پزشکیان، موضع ایران درباره راه‌حل احتمالی را به ترامپ منتقل کرده است. این نخستین بار نیست که پوتین برای کمک به حل این بحران اعلام آمادگی می‌کند، اما این بار پیشنهاد او به انتقال پیام تهران به واشنگتن رسیده است. آیا ورود مستقیم رئیس‌جمهور روسیه می‌تواند به تلاش‌های تاکنون بی‌نتیجه سایر میانجیگران پرتعداد برای نزدیک کردن مواضع ایران و آمریکا کمک کند؟
بیشتر بخوانید: تقابل کشورهای اروپایی با تصمیمات ترامپ درباره روسیه و دیوان کیفری
فرصت‌های روسیه در جنگ ایران
جنگ ایران و اختلال در صادرات انرژی خلیج فارس، فرصت‌هایی برای روسیه ایجاد کرده است؛ کشوری که از زمان تهاجم به اوکراین با تحریم‌های گسترده غرب روبه‌روست. افزایش قیمت نفت و نیاز بازار به عرضه جایگزین، موقعیت مسکو را تقویت کرده و برخی تحلیلگران را به این نتیجه رسانده که روسیه از ادامه درگیری در شکل کنونی سود می‌برد. حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد ایران در گروه بین‌المللی بحران، با اشاره به این وضعیت می‌گوید: «وقتی پوتین از کمک به پایان جنگ حرف می‌زند، بیش از هر چیز با یک ژست دیپلماتیک روبه‌رو هستیم.»
در همین حال، شکل‌گیری جنگ در خاورمیانه و به تبع آن ایجاد اخلال جدی در عبور و مرور کشتی‌ها و نفتکش‌ها در تنگه هرمز به افزایش قیمت انرژی و کاهش عرضه نفت در بازار جهانی انجامیده است. این اتفاقات به افزایش قیمت فروش نفت روسیه و درآمدهای انرژی این کشور انجامیده است و به گفته نیکیتا اسمگین، پژوهشگر سیاست خارجی ایران و روسیه، «محاصره دریایی ایران یکی از بزرگ‌ترین موهبت‌ها برای کرملین بوده است.»
با این حال، برخی ناظران بر این باورند که نمی‌توان روسیه را به سادگی برنده این وضعیت دانست. یولیا رکنی‌فرد، پژوهشگر روابط بین‌الملل، می‌گوید: «این تصور رایج است که روسیه از جنگ خاورمیانه سود برده، اما هیچ‌کس برای اختلال اقتصادی و به‌هم‌خوردن زنجیره‌های تامین آماده نبود.»
در ارزیابی انگیزه مسکو برای پایان دادن به درگیری، نیکیتا اسمگین وزن بیشتری به منافع وضعیت کنونی می‌دهد. او می‌گوید: «هیچ مبنای عقلانی نمی‌بینم که تصور کنیم روسیه واقعا خواهان پایان جنگ است.» در نتیجه چنین وضعیتی تردیدها درباره جدی بودن عزم ولادیمیر پوتین برای پایان دادن به درگیری ایران و ایالات متحده جدی‌تر هم می‌شود.
بیشتر بخوانید: دولت کانادا به مالک آمریکایی استلکو هشدار داد · راجر ویکر پیشنهاد افزایش ۵۰۰ میلیارد دلاری بودجه دفاع ملی آمریکا را مطرح کرد
