ایالات متحده آمریکا برای دومین بار متوالی از مشارکت در بررسی وضعیت حقوق بشر خود در چارچوب سازوکار بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر (UPR) شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو خودداری کرد. این اقدام با انتقاد اعضای شورای حقوق بشر مواجه شده و بار دیگر پرسش‌هایی جدی درباره پایبندی عملی واشنگتن به اصول جهان‌شمولی، پاسخ‌گویی و نظارت بین‌المللی بر وضعیت حقوق بشر کشورها را مطرح کرده است.
سازوکار بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر
سازوکار بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر از سال ۲۰۰۸ آغاز به کار کرده و وضعیت حقوق بشر تمامی ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل را بدون استثنا و بر اساس اصول جهان‌شمولی و رفتار برابر با دولت‌ها مورد بررسی قرار می‌دهد. این سازوکار اکنون در چهارمین دوره خود قرار دارد که از نوامبر ۲۰۲۲ آغاز شده و تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت. با این حال، ایالات متحده آمریکا تاکنون دو بار از مشارکت در بررسی وضعیت حقوق بشر خود در دور چهارم امتناع کرده است.
بیشتر بخوانید: سرعت راه رفتن می‌تواند سن واقعی مغز را فاش کند
انتقادات و پیامدهای خودداری آمریکا
نخستین بار در ۷ نوامبر ۲۰۲۵، در جریان پنجاهمین نشست کارگروه UPR، واشنگتن در جلسه بررسی حضور نیافت. شورای حقوق بشر با اتخاذ تصمیمی، فرصت دیگری برای مشارکت این کشور فراهم کرد و بررسی وضعیت حقوق بشر آمریکا را به نوامبر ۲۰۲۶ موکول کرد. اما در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ نیز آمریکا از حضور در پنجاه‌وسومین نشست کارگروه و مشارکت در گفت‌وگوی تعاملی با سایر دولت‌ها خودداری کرد.
عدم حضور مجدد ایالات متحده آمریکا در این نشست‌ها با انتقاد شدید اعضای شورای حقوق بشر مواجه شد. این اقدام به‌عنوان رفتاری مغایر با ماهیت جهان‌شمول و روح همکاری حاکم بر سازوکار UPR توصیف شد و می‌تواند اعتبار و یکپارچگی نظام بین‌المللی حقوق بشر را تضعیف کند. همچنین، تناقض میان مطالبه مستمر آمریکا برای پاسخ‌گویی سایر کشورها و امتناع این کشور از پذیرش نظارت بین‌المللی بر عملکرد خود، نقطه عطفی در انتقادات مطرح‌شده بود.
موضوعاتی از جمله سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی، تبعیض نژادی، خشونت پلیس، مداخلات نظامی خارجی و اعمال اقدامات قهری یک‌جانبه آمریکا نیز در این نشست‌ها مورد بررسی قرار گرفت. به‌ویژه پس از جنگ اخیر و حادثه میناب، آمریکا از پذیرش مسئولیت و پاسخ‌گویی در قبال اقدامات خود امتناع می‌ورزد.
در پی عدم حضور مجدد آمریکا، شورای حقوق بشر با تصویب تصمیمی بدون رأی‌گیری، بررسی وضعیت حقوق بشر این کشور را برای دومین بار به تعویق انداخت و مقرر کرد که این بررسی در نشست پنجاه‌وچهارم کارگروه UPR در ژانویه ۲۰۲۷ انجام شود. این نشست، آخرین نشست کارگروه در دور چهارم این سازوکار خواهد بود.
بیشتر بخوانید: فرید قدیری: بازار ساخت‌وساز به عصر زمستانی رسیده است · پدرو سانچز خواستار توقف جنگ در ایران و غزه شد
