ایرج سبحانی، استاد پزشکی و مدیر بخش گوارش بیمارستان آنری موندور در حومه پاریس، با انتشار کتاب جدید خود به نام «مأمن‌های درهم‌شکسته» (Sanctuaires brisés)، وضعیت بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ایران را در بستر جنگ‌های ۱۲روزه و ۴۰روزه بررسی می‌کند. این اثر که به تازگی به زبان فرانسه منتشر شده، نه تنها گزارشی از خسارات وارده به زیرساخت‌های درمانی ارائه می‌دهد، بلکه به بررسی دلایل تبدیل بیمارستان‌ها به میدان منازعه می‌پردازد.
نقض مصونیت مراکز درمانی
مصونیت مراکز درمانی در سرتاسر جهان، به ویژه در زمان درگیری‌ها، به‌طور فزاینده‌ای نقض می‌شود. از یورش مأموران جمهوری اسلامی به بیمارستان‌ها تا بمباران بیمارستان‌های اوکراین و تخریب درمانگاه‌های غزه، ایرج سبحانی در کتاب خود به جنبه‌های مختلف این نقض پرداخته است. او در مقدمه کتابش به این نکته اشاره می‌کند که هدفش بازنویسی تاریخ جنگ‌ها نیست، بلکه بررسی پیامدهای تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی و تأثیر آن بر زندگی مردم است.
بیشتر بخوانید: پیشتازی جمهوری‌خواهان در نتایج اولیه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا
سبحانی که در پانزده سالگی ایران را ترک کرده و در فرانسه مشغول تحصیل و کار شده، در این کتاب به بحران مشروعیت حکومت ایران نیز اشاره می‌کند و معتقد است که حملات نظامی به اهداف غیرنظامی، مسیر تحولات داخلی کشور را تغییر می‌دهد. او می‌گوید: «ملت‌ها برای تربیت پزشکان هزینه می‌کنند تا از جان انسان‌ها محافظت شود. وقتی می‌بینم با صدور یک فرمان نظامی جان هزاران انسان گرفته می‌شود، طبیعی است که وجدان حرفه‌ای من به‌عنوان پزشک واکنش نشان دهد.»
تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی
کتاب «مأمن‌های درهم‌شکسته» به مستندسازی خسارات واردشده به زیرساخت‌های غیرنظامی ایران نیز می‌پردازد. فصل نخست این کتاب به مرور گزارش‌های منتشرشده در جنگ‌های ۱۲روزه و ۴۰روزه اختصاص دارد و تصویری از ابعاد انسانی و درمانی حملات ارائه می‌دهد. از بیمارستان گاندی تهران و مؤسسات درمانی کرمانشاه گرفته تا کارخانه‌های داروسازی و دانشگاه‌ها، همه تحت تأثیر تخریب قرار گرفته‌اند.
سبحانی همچنین به حملات به مؤسسه پاستور در تهران اشاره می‌کند و می‌نویسد که این مؤسسه به‌عنوان نمادی از پژوهش در حوزه میکروارگانیسم‌ها و مرکزی برای تولید واکسن در ایران شناخته می‌شود. به گفته او، این مؤسسات به‌طور مکرر هدف حملات نظامی قرار می‌گیرند و در نتیجه، فعالیت‌های پزشکی و درمانی تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
در این راستا، آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها جمهوری اسلامی را متهم می‌کنند که از زیرساخت‌های غیرنظامی برای اهداف نظامی استفاده می‌کند. در حالی‌که فرماندهی مرکزی آمریکا هشدار می‌دهد که این تصمیمات جان غیرنظامیان را در ایران به خطر می‌اندازد. در این شرایط، امکان بررسی مستقل وضعیت مؤسسات مانند انستیتو پاستور وجود ندارد و تنها گزارش‌های محدود به دست می‌آید.
کتاب سبحانی همچنین به حمله به مجتمع داروسازی توفیق دارو اشاره می‌کند، که به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان مهم مواد اولیه داروهای ضدسرطان شناخته می‌شود. این حملات نشان‌دهنده ابعاد گسترده‌تری از نقض حقوق بشر در زمینه بهداشت و درمان هستند.
در نهایت، ایرج سبحانی با بررسی تحولات جنگ در دو دهه اخیر و مقایسه آن با گذشته، به تحلیل عمیق‌تری از وضعیت کنونی می‌پردازد و چهار شاخص جنگ‌های معاصر را مورد بررسی قرار می‌دهد. این کتاب نه تنها به عنوان یک گزارش از وضعیت بیمارستان‌ها، بلکه به عنوان یک سند تاریخی در زمینه جنایات جنگی و نقض حقوق بشر در ایران مطرح می‌شود.
بیشتر بخوانید: رافائل گروسی درباره وضعیت برنامه هسته‌ای ایران اظهارنظر کرد · سرلشکر رضایی: کابل‌ها و تأسیسات هوش مصنوعی در تیررس جنگ قرار دارند
