تصویب توافق تعیین حدود حوزه‌های صلاحیت دریایی که در سال ۲۰۱۹ میان ترکیه و لیبی امضا شده بود، از سوی مجلس نمایندگان لیبی، معادله تازه‌ای در رقابت‌ها و مذاکرات جاری در شرق مدیترانه ایجاد کرده است. این توافق که پس از هفت سال به تصویب رسیده، به نوعی موقعیت ترکیه را در تقابل با یونان تقویت می‌کند و بر نگرانی‌های آتن می‌افزاید.
تأثیر توافق بر روابط منطقه‌ای
ترکیه به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای، تصویب این توافق را به‌عنوان یک پیروزی حقوقی و استراتژیک تلقی می‌کند و این باور را دارد که این توافق مانعی در برابر سیاست‌های گسترش‌طلبانه یونان در شرق مدیترانه ایجاد خواهد کرد. در واقع، خط مرزی ترسیم‌شده میان دو کشور، به طول ۱۸/۶ مایل، به‌وضوح نشان‌دهنده تضاد منافع میان ترکیه و یونان است.
بیشتر بخوانید: طرح ۱۰۰ میلیارد تومانی علیرضا رضایی برای روشنایی معابر تهران آغاز شد
یونان که به شدت به این توافق واکنش نشان داده، انتظار می‌رود اقدامات تازه‌ای را در راستای ثبت فلات قاره جزیره کرت و حفاری در منطقه آغاز کند. این تحولات نه‌تنها برای یونان بلکه برای جمهوری قبرس و مصر نیز مهم است و آنها نیز تحولات را با دقت زیر نظر دارند.
چالش‌های پیش روی یونان و هم‌پیمانانش
ترکیه و لیبی در سال ۲۰۱۹، در زمانی که تنش‌ها با یونان و مصر بر سر اختلافات شرق مدیترانه افزایش یافته بود، توافقی را امضا کردند که به نوعی به حمایت از دولت مستقر در طرابلس در برابر نیروهای ژنرال خلیفه حفتر انجامید. با تصویب این توافق در مجلس نمایندگان لیبی، مرزهای دریایی میان ترکیه و لیبی اکنون به‌صورت رسمی ثبت شده است.
مقامات یونانی به‌ویژه در این راستا، استدلال می‌کنند که جزایر بزرگ این کشور، از جمله کرت، باید به‌طور مستقل از سرزمین اصلی حقوق دریایی داشته باشند. این در حالی است که ترکیه استدلال می‌کند که جزایر نباید به‌گونه‌ای حوزه‌های صلاحیت دریایی داشته باشند که مانع از دسترسی سرزمین‌های اصلی شود.
اکنون یونان به‌دنبال تقویت موقعیت خود از طریق افزایش فعالیت‌های دیپلماتیک و حقوقی است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که آتن ممکن است با همکاری شرکت چند ملیتی آمریکایی شورون، سرعت فعالیت‌های اکتشاف هیدروکربن در جنوب جزیره کرت را افزایش دهد.
در حالی که ترکیه به‌دنبال شروع فعالیت‌های حفاری و اکتشاف در لیبی است، روابط میان یونان، جمهوری قبرس، مصر و اسرائیل که در ده سال گذشته از طریق «مجمع گاز مدیترانه شرقی» همکاری کرده‌اند، به‌طور جدی تحت تأثیر این توافق قرار گرفته است. این کشورها تلاش دارند با توسعه منابع انرژی خود، جایگاه خود را در بازار جهانی انرژی تقویت کنند.
در مجموع، توافق دریایی ترکیه و لیبی، تحولی جدی در شرق مدیترانه ایجاد کرده و به‌نظر می‌رسد که این موضوع رقابت‌های منطقه‌ای را به شدت افزایش خواهد داد. در این راستا، باید منتظر واکنش‌های بیشتر از سوی یونان و هم‌پیمانانش بود.
بیشتر بخوانید: صدور حکم جلب مصطفی دعیر به دلیل تهدید به نافرمانی مدنی · اختلافات ترکیه و جمهوری آذربایجان در سایه «یک ملت، دو دولت»
