جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل رکود اقتصادی خلیج‌فارس را شدت می‌بخشد

اقتصادهای کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در پنجاه سال گذشته، سه دوره رکود گسترده را تجربه کرده‌اند که بیشتر کشورهای این شورا را دربر گرفته است.

رکودهای تاریخی خلیج‌فارس

موج نخست رکود در جریان بحران بازار نفت در نیمه اول دهه ۱۹۸۰ رخ داد و باعث شد اقتصادهای عربستان سعودی، امارات، قطر و کویت در سال ۱۹۸۲ کوچک شوند. در سال ۱۹۸۵ این وضعیت دوباره تکرار شد و بحرین نیز به دیگر کشورهای آسیب‌دیده پیوست. این رکودها به دلیل کاهش تقاضا برای نفت و افت تولید به منظور دفاع از قیمت‌ها رخ داد.

بیشتر بخوانید: شیخ نعیم قاسم: مقاومت تنها راه آزادسازی سرزمین‌مان است

موج دوم رکود در سال ۲۰۲۰ و به خاطر همه‌گیری کرونا اتفاق افتاد، که تمام کشورهای خلیج فارس را تحت فشار قرار داد. امروز، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس با موج سومی از رکود مواجه هستند. صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی می‌کند که پنج کشور از شش کشور عضو، به دلیل پیامدهای جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل با رکود مواجه شوند.

آثار جنگ بر اقتصاد خلیج فارس

بر اساس پیش‌بینی‌ها، اقتصاد عربستان ۳/۳ درصد، امارات ۳/۹ درصد، قطر ۱۵/۶ درصد، کویت ۱۶/۷ درصد و بحرین ۱۱/۳ درصد کوچک خواهد شد، در حالی که انتظار می‌رود اقتصاد عمان ۴/۱ درصد رشد کند. این بدان معناست که انتظار می‌رود سه اقتصاد حوزه خلیج فارس در طول یک سال بیش از ۱۰ درصد کوچک شوند؛ اتفاقی که برای نخستین بار در داده‌های موجود طی بیش از نیم قرن گذشته رخ می‌دهد.

آزاد زنگنه، رئیس بخش تحلیل اقتصاد کلان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، می‌گوید که بزرگ‌ترین عامل این انقباض اقتصادی، کاهش صادرات نفت و گاز است که ناشی از اختلال در رفت‌وآمد کشتی‌ها به‌واسطه جنگ به وجود آمده است.

تیم کالان، پژوهشگر مهمان در موسسه کشورهای عربی خلیج فارس، به وجود خط لوله شرق-غرب عربستان اشاره می‌کند که امکان صادرات نفت را بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز فراهم می‌آورد. این مسیر به عربستان این امکان را می‌دهد که به‌راحتی نفت خود را به بازارهای جهانی صادر کند و در مقایسه با دیگر همسایگان، آسیب کمتری از این جنگ ببیند.

هرچند عربستان سعودی به‌نظر مقاوم‌ترین اقتصاد در میان اقتصادهای آسیب‌دیده از جنگ است، اما حملات اخیر به فرودگاه‌ها و تأسیسات انرژی این کشور نشان می‌دهد که شرایط همچنان شکننده است. زنگنه هشدار می‌دهد که تشدید تنش‌ها می‌تواند تأثیرات منفی بر روند اقتصادی و فعالیت‌های روزمره مردم داشته باشد.

بیشتر بخوانید: تأیید نامه ترامپ به ایران درباره کمک‌های دارویی · افت فعالیت اقتصادی آلمان در بخش خدمات و چالش‌های پیش‌رو