رشد نقطه‌به‌نقطه پایه پولی در شهریورماه امسال به ۸۹.۹ درصد رسیده است. این افزایش در شرایطی ثبت شده که بانک مرکزی بیش از هفت ماه است که جزئیات آمارهای پولی را به‌صورت رسمی منتشر نکرده است. بر اساس پیش‌بینی‌ها، در صورت کمتر بودن رشد نقطه‌به‌نقطه این متغیر در ماه‌های فروردین تا مرداد، رکوردشکنی پایه پولی در شهریورماه ۱۴۰۵ به بالاترین میزان تاریخی خود رسیده است.
پیامدهای افزایش پایه پولی
رشد پایه پولی به عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده در تحولات اقتصادی، به‌ویژه در زمینه تورم، اهمیت زیادی دارد. بر اساس پژوهش صندوق بین‌المللی پول، یک درصد افزایش در پایه پولی می‌تواند منجر به ۰.۵ درصد افزایش تورم در اقتصاد ایران شود. بدین ترتیب، رشد سریع این متغیر می‌تواند فشارهای بیشتری بر سطح عمومی قیمت‌ها وارد کند.
بیشتر بخوانید: قطع برق در واشنگتن دی سی پیش از انتخابات میان دوره ای کنگره
عوامل موثر بر رشد پایه پولی
بررسی‌ها نشان می‌دهد که سه عامل اصلی می‌توانند در توضیح افزایش ۸۹.۹ درصدی پایه پولی در شهریورماه نقش داشته باشند. نخستین عامل، افزایش نرخ ذخیره قانونی بانک‌ها و اضافه‌برداشت از منابع بانک مرکزی است. دومین عامل، خرید ارز توسط بانک مرکزی و در نهایت، افزایش استقراض دولت از بانک مرکزی است. در شرایطی که منابع بودجه‌ای دولت محدود می‌شود، فشار برای تأمین مالی از بانک مرکزی افزایش می‌یابد.
بدون انتشار جزئیات ترازنامه بانک مرکزی، شناسایی دقیق عوامل مؤثر بر رشد پایه پولی دشوار است. اما انتشار اطلاعات مربوط به مطالبات بانک مرکزی می‌تواند تصویر واضح‌تری از منشأ این افزایش ارائه دهد.
تحولات نقدینگی و تورم
آمارهای مربوط به رشد پول نیز نشان‌دهنده تحولات قابل‌توجهی در نیمه نخست سال است. رشد نقطه‌به‌نقطه پول در شهریورماه به ۶۳.۳ درصد رسیده است که در صورت کمتر بودن در ماه‌های گذشته، بالاترین میزان از سال ۱۳۹۰ به حساب می‌آید. این تغییرات به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که نرخ تورم و نرخ ارز با سرعت بیشتری از رشد نقدینگی افزایش پیدا می‌کند.
وضعیت کنونی اقتصاد ایران و توقف انتشار منظم آمارهای پولی، به‌ویژه در شرایط نوسانات اقتصادی، ضرورت دسترسی به داده‌های دقیق و به‌روز را بیش از پیش نمایان می‌سازد.
بیشتر بخوانید: میگلی: قیمت‌گذاری دستوری مانع عرضه محصولات در بورس کالا است · فدرال رزرو در دسامبر نرخ بهره را افزایش خواهد داد
