طرح جدید سهمیه‌بندی بنزین از ابتدای آبان‌ماه، تحولی جدی در نحوه عرضه سوخت در ۱۱ استان کشور ایجاد کرده است. در این طرح، محدودیت‌هایی برای استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها در نظر گرفته شده و سهمیه سوم بنزین با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان به کارت سوخت شخصی خودروها اختصاص یافته است. هدف اصلی این سیاست، مدیریت مصرف بنزین، افزایش نظارت بر سوخت‌گیری و مقابله با قاچاق سوخت است.
استان‌های مشمول طرح جدید
بر اساس اعلام شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، ۱۱ استان کشور شامل هرمزگان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، اردبیل، یزد، کردستان، کرمان و سیستان و بلوچستان مشمول این طرح شده‌اند. در این استان‌ها، هم‌زمان با محدود شدن کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم به کارت سوخت شخصی خودروها اختصاص می‌یابد. محدودیت استفاده از کارت‌های اضطراری به معنای حذف کامل آن‌ها نیست و در برخی شرایط و جایگاه‌های منتخب همچنان امکان استفاده از این کارت‌ها وجود دارد.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت نفت در پی تنش‌های نظامی بین آمریکا و ایران
ساختار جدید سهمیه بنزین
با اجرای طرح جدید، ساختار سهمیه سوخت خودروهای مشمول به سه بخش تقسیم می‌شود: سهمیه اول شامل ۶۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۱۵۰۰ تومان، سهمیه دوم ۵۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۳۰۰۰ تومان و سهمیه سوم ۵۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان. به این ترتیب، خودروهای مشمول در مجموع امکان دریافت ۱۶۰ لیتر بنزین در قالب سه نرخ متفاوت را دارند.
اجرای این سیاست به معنای افزایش سهمیه بنزین ارزان‌قیمت نیست، بلکه به‌منظور تأمین بخشی از نیاز رانندگان پس از پایان سهمیه‌های قبلی طراحی شده است. یکی دیگر از اهداف این برنامه، افزایش نظارت بر میزان و دفعات سوخت‌گیری خودروهاست. رضا سپهبوند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، از راه‌اندازی سامانه‌ای برای رصد میزان سوخت‌گیری خودروها بر اساس کد ملی یا کارت بانکی خبر داده است. این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که خودرویی در تهران شناسایی شده که طی یک ماه بیش از ۳۵۰ بار سوخت‌گیری کرده است.
محدودیت کارت‌های اضطراری نگرانی‌هایی درباره سوخت‌گیری مسافران و خودروهای عبوری ایجاد کرده است. شرکت ملی پخش اعلام کرده که در جایگاه‌های منتخب و مسیرهای پرتردد، کارت اضطراری برای شرایط ضروری در دسترس خواهد بود. کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، اعلام کرده که میانگین مصرف بنزین کشور تا پایان مهرماه ۱۴۰۵ روزانه ۱۳۳ میلیون لیتر بوده است و مصرف بنزین در ۱۰ روز نخست آبان نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱.۲ درصد کاهش داشته است.
تغییر سهمیه بنزین و محدودیت کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، گام تازه‌ای از دولت برای کنترل مصرف و مقابله با قاچاق سوخت است. با این حال، موفقیت این سیاست تنها به محدود کردن کارت‌های اضطراری وابسته نیست و دسترسی آسان مردم به سوخت، به‌ویژه در جاده‌ها و سفرهای بین‌استانی، باید تضمین شود. در نهایت، میزان کاهش مصرف و جلوگیری از قاچاق سوخت مشخص خواهد کرد که این تغییر تا چه اندازه در تحقق اهداف خود موفق بوده است.
بیشتر بخوانید: شرکت ملی گاز ایران از ورود بخش خصوصی به تجارت گاز حمایت می‌کند · ژاپن در آستانه کاهش یارانه‌های بنزین با چالش‌های جدید اقتصادی روبه‌رو است
