سکته مغزی زمانی رخ میدهد که جریان خون به بخشی از مغز به دلیل انسداد یا پارگی یکی از رگهای خونی مختل شود. از آنجا که سلولهای مغزی برای ادامه فعالیت به اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارند، قطع جریان خون میتواند در مدت کوتاهی به آنها آسیب برساند. به همین دلیل، سکته مغزی یک وضعیت اورژانسی است و هر دقیقه تأخیر در دریافت خدمات درمانی میتواند فرصت نجات سلولهای مغز را کاهش دهد.
علائم هشداردهنده سکته مغزی
یکی از مهمترین نکات در مواجهه با سکته مغزی، شناخت علائم هشداردهنده آن است. افتادگی ناگهانی یک سمت صورت، ضعف یا بیحسی دست و پا، بهویژه در یک سمت بدن، اختلال در صحبت کردن یا فهم گفتار، تاری دید ناگهانی، سرگیجه شدید و اختلال در تعادل از جمله نشانههایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. با مشاهده این علائم، حتی اگر پس از چند دقیقه برطرف شوند، باید بلافاصله با اورژانس تماس گرفت و از انتقال سریع بیمار به مرکز درمانی اطمینان حاصل کرد.
بیشتر بخوانید: کالاس خواستار افزایش فشار کنگره جدید آمریکا بر روسیه شد
مهدی فرهودی، متخصص مغز و اعصاب، با اشاره به اینکه سکته مغزی دومین علت مرگومیر در کشور است، تصریح میکند که این عارضه نخستین علت ناتوانی حرکتی و جسمی در بزرگسالان و دومین علت اختلالات شناختی و حافظه به شمار میرود. با این حال، به ادعای فرهودی، ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد سکته مغزی با پیشگیری اولیه قابل اجتناب است و مراجعه فوری بیمار در زمان طلایی درمان میتواند در بهبود وضعیت او مؤثر باشد.
آمار و خطرات سکته مغزی
بر اساس آمار جهانی، از هر چهار نفر، یک نفر در طول زندگی خود دچار سکته مغزی میشود. همچنین در سطح جهان، هر دو ثانیه یک نفر به این عارضه مبتلا میشود و هر شش ثانیه یک نفر جان خود را بر اثر آن از دست میدهد. فرهودی با بیان اینکه سن بروز سکته مغزی طی سالهای اخیر یک دهه کاهش یافته است، به عوامل خطر اشاره میکند: فشار خون بالا، دیابت، مصرف دخانیات بهویژه سیگار، کمتحرکی و بیماریهای قلبی از مهمترین عوامل خطر ابتلا به این بیماری هستند و کنترل این عوامل میتواند نقش مهمی در پیشگیری از سکته مغزی داشته باشد.
این متخصص مغز و اعصاب پنج علامت اصلی سکته مغزی را اختلال در تعادل، اختلال ناگهانی بینایی، انحراف صورت، ضعف دست و اختلال در تکلم برشمرد و گفت: "بروز ناگهانی هر یک از این علائم میتواند نشانه سکته مغزی باشد، بنابراین، لازم است بدون اتلاف وقت با اورژانس تماس گرفته شود تا بیمار در سریعترین زمان ممکن به مراکز درمانی منتقل شود."
علیاکبر طاهراقدم، دیگر متخصص مغز و اعصاب، نیز بر اهمیت تشخیص سریع سکته مغزی تأکید میکند و میافزاید: "با گذشت هر دقیقه از آغاز آن، میلیونها سلول مغزی از بین میروند، سلولهایی که قابلیت جایگزینی ندارند." تماس فوری با اورژانس و انتقال سریع بیمار به مراکز درمانی میتواند در نجات جان او و کاهش عوارض ناشی از بیماری نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
طاهراقدم به دو نوع اصلی سکته مغزی اشاره میکند: سکته مغزی خونریزیدهنده که در آن رگ خونی در مغز پاره میشود و سکته مغزی ایسکمیک که ناشی از انسداد عروق است. علائم سکته مغزی معمولاً بهصورت ناگهانی بروز میکنند و بروز سکته در هر بخش از مغز میتواند عملکرد مرتبط با آن ناحیه را مختل کند.
اقدام فوری و پیشگیری
در صورت بروز ناگهانی علائمی مانند ضعف یا بیحرکتی در یک سمت بدن، افتادگی صورت، ناتوانی در لبخند زدن، اختلال در صحبت کردن یا از دست دادن بینایی یک چشم، باید احتمال سکته مغزی را جدی گرفت. تماس فوری با اورژانس و انتقال بیمار به مراکز درمانی با خودروی اورژانس میتواند زمان طلایی درمان را حفظ کند.
با فعال شدن "کد ۷۲۴" در اورژانس، پزشک کشیک و سایر واحدهای مرتبط آماده میشوند تا اقدامات لازم را انجام دهند. در نهایت، داروی "tPA" میتواند در صورت مراجعه بیمار حداکثر تا چهار ساعت و نیم پس از شروع علائم به حل شدن لخته خون و برقراری مجدد جریان خون در رگ مسدودشده کمک کند.
بیشتر بخوانید: دونالد ترامپ: من از قدرت وتو برخوردارم؛ میتوانم با دموکراتها همکاری کنم · افزایش موارد کرونا و آنفلوآنزا در هفته سیودوم سال ۱۴۰۲














