هارالد هاوگلین، مهندس ارشد اندازه‌گیری زمان و فرکانس در نهاد ملی اندازه‌گیری نروژ، در سپتامبر ۲۰۲۴ با لبخندی شیطنت‌آمیز و جلیقه شبرنگی که بر روی آن تصویر خرگوش سفیدی در حال دویدن با ساعتی دیده می‌شود، در یک رویداد خاص و جنجالی شرکت کرد. این رویداد، جشنواره هک «جمرتست» نام دارد که هر ساله در جزیره‌ای دورافتاده در ۳۰۰ کیلومتری شمال مدار قطب شمال برگزار می‌شود.
چالش‌های اختلال در زمان و مکان
هدف این جشنواره، دستکاری سیگنال‌های ماهواره‌ای برای ایجاد اختلال در مفهوم زمان و بررسی توانایی گیرنده‌ها در برابر این اختلالات است. در دنیای دیجیتال امروزی، زیرساخت‌های مختلفی مانند شبکه‌های برق، مخابرات، بازارهای بورس، و سامانه‌های حمل‌ونقل به زمان‌بندی دقیق وابسته‌اند که این سامانه‌های جهانی ناوبری ماهواره‌ای فراهم می‌کنند. اما با توجه به افزایش اختلالات در این سامانه‌ها، به نظر می‌رسد که این سیستم‌ها به نقطه ضعفی راهبردی تبدیل شده‌اند.
بیشتر بخوانید: مارکو روبیو: آمریکا ناگزیر به حفظ روابط با پاکستان است
زنگ خطر برای زیرساخت‌های دیجیتال
اختلالات در سامانه‌های جهانی ناوبری ماهواره‌ای از زمان تهاجم روسیه به اوکراین به‌شدت افزایش یافته است. در واقعه‌ای، یک هواپیمای نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا با اختلال جی‌پی‌اس در نزدیکی مرز روسیه مواجه شد و در سپتامبر ۲۰۲۵، سازمان حمل‌ونقل سوئد نیز از وقوع مکرر این اختلالات خبر داد. به همین دلیل، دولت نروژ به عنوان یکی از کشورهایی که در حال آماده‌سازی برای مقابله با این چالش‌ها است، در جشنواره «جمرتست» شرکت می‌کند.
محل برگزاری این رویداد روستای بلیک در جزیره آندویا است که بیشتر به یک اردوی تابستانی مهندسان شباهت دارد. اما هدف آن، جدی و مهم است. در این گردهمایی، ده‌ها مهندس و فیزیکدان به بررسی توانایی گیرنده‌های تجاری سامانه‌های جهانی ناوبری ماهواره‌ای در برابر اختلالات شدید می‌پردازند.
این آزمایش‌ها به‌صورت عمومی و در معرض دید قرار می‌گیرند و شرکت‌کنندگان نتایج آزمایش‌های خود را با مقامات دولتی و نمایندگان شرکت‌های تجاری به اشتراک می‌گذارند. در این جشنواره، هاوگلین و همکارانش با ارسال اطلاعات نادرست به گیرنده‌ها، سناریوهای مختلفی را شبیه‌سازی می‌کنند. به‌عنوان مثال، اگر شما در حال خواندن این گزارش باشید، ممکن است سامانه‌های جهانی ناوبری به شما بگویند که در لیما، پرو و در سال ۲۰۱۷ هستید.
بر اساس بررسی‌ها، دو نوع اصلی اختلال در سامانه‌های جهانی ناوبری ماهواره‌ای وجود دارد: «اخلال» که به معنای قطع خدمات است و «جعل سیگنال» که اطلاعات نادرست را به گیرنده‌ها منتقل می‌کند. این اختلالات می‌توانند به طور جدی آسیب‌پذیری‌های زیرساخت‌های دیجیتال را افزایش دهند.
خطرات این اختلالات به دو نوع تقسیم می‌شود: اخلال طولانی‌مدت که می‌تواند موجب قطع کامل سامانه‌ها شود و حملات پیچیده‌ای که به‌صورت تدریجی و بدون شناسایی عمل می‌کنند. این حملات می‌توانند به سرعت زیرساخت‌ها را مختل کنند و پیامدهای زنجیره‌ای گسترده‌ای به دنبال داشته باشند.
بیشتر بخوانید: محمدعلی دهقان‌دهنوی ۱۰ راهکار برای رفع موانع صادرات معرفی کرد · حمله سایبری به فروشگاه‌های زنجیره‌ای فرانسه و فاسد شدن ۳۵۰ یخچال
