ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در میانهٔ موج تازه‌ای از تلاش‌های دیپلماتیک، به سوالی حیاتی پاسخ می‌دهد: آیا او حاضر است به خاطر صلح از بخشی از خاک کشورش بگذرد؟ زلنسکی اخیراً از ایدهٔ توقف درگیری در امتداد خط فعلی جبهه استقبال کرده، اما به صراحت واگذاری مناطق دونباس را رد کرده است.
پیشنهادات صلح و واکنش زلنسکی
در روزهای اخیر، پس از گفت‌وگوهای استیو ویتکاف، فرستادهٔ آمریکا، با زلنسکی، رهبران اروپایی و ولادیمیر پوتین، جزئیاتی از یک طرح صلح جدید منتشر شده است. این طرح شامل بازگشت به ایدهٔ «منطقهٔ غیرنظامی در دونباس» و همچنین کنار گذاشتن تلاش اوکراین برای عضویت در ناتو است. زلنسکی در ۲۱ اکتبر به شبکه فاکس نیوز گفت: «در حال حاضر باید [خط جبهه] را متوقف کنیم و فکر می‌کنم این راهی واقعی برای پایان دادن به جنگ است.»
بیشتر بخوانید: برنامه خبری ۲۲ به بررسی تحولات سیاسی ایران می‌پردازد
با این حال، زلنسکی به شدت بر این نکته تاکید دارد که روسیه نمی‌تواند از اوکراین بخواهد که از دونباس عقب‌نشینی کند. او این درخواست را «عادلانه» نمی‌داند و به رسانه‌ها گفت: «ما نمی‌توانیم خودمان کشورمان را ترک کنیم. این خانه‌های ماست، فرزندان ما هستند.»
نظرسنجی‌ها و نظر عمومی
نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند که اکثریت اوکراینی‌ها، یعنی ۶۱ درصد، با واگذاری دونباس به روسیه مخالف هستند. این در حالی است که تنها ۳۵ درصد از این اقدام حمایت می‌کنند. به نظر می‌رسد که فشارهای بین‌المللی و وعده‌های امنیتی از سوی آمریکا تأثیر زیادی بر نگرش عمومی نداشته باشد. مفسران اوکراینی نیز بر این باورند که روسیه به سادگی با توقف درگیری‌ها موافقت نخواهد کرد و اوکراین نیز هرگز با واگذاری دونباس کنار نخواهد آمد.
در این میان، زلنسکی از تضمین‌های امنیتی قابل اتکایی که آمریکا پس از جنگ به اوکراین ارائه خواهد داد، صحبت کرده است. اما با توجه به ناکارآمدی تضمین‌های قبلی، بسیاری از اوکراینی‌ها به این وعده‌ها شک دارند. نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند که ۷۹ درصد از اوکراینی‌ها اعتقادی به کارآمدی این تضمین‌ها در صورت حمله دوباره روسیه ندارند.
چالش‌های پیش روی اوکراین و روسیه
مفسران سیاسی به این نکته اشاره می‌کنند که روسیه ممکن است آتش‌بس را نپذیرد و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به دنبال تصاحب تمام اوکراین یا حداقل چهار منطقه‌ای است که در قانون اساسی خود به عنوان بخشی از خاکش اعلام کرده است. این سناریو به ویژه در شرایطی که پوتین تحت فشار نخبگان روسیه قرار دارد، به یک چالش بزرگ تبدیل می‌شود.
در پایان، زلنسکی و تیمش در شرایطی دشوار قرار دارند. اگرچه او به دنبال صلح است، اما واگذاری خاک به روسیه نه تنها با مخالفت عمومی روبه‌رو است، بلکه می‌تواند عواقب وخیمی برای تمامیت ارضی اوکراین به همراه داشته باشد. در حالی که دیپلماسی در حال پیشرفت است، اما واقعیت‌های میدانی و احساسات عمومی می‌تواند مسیر صلح را پیچیده‌تر از آنچه که تصور می‌شود، کند.
بیشتر بخوانید: فساد و گرانی؛ زنگ خطر برای ترامپ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا · روایت ژنرال‌های آمریکایی از زمستان سخت اوکراین و تحولات ورشو
