ایران با نصب ۵۱ هزار سامانه خورشیدی خانگی به رتبه هفتم جهان در این زمینه دست یافته است. توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس و سامانه‌های تولید برق در محل مصرف در سال‌های اخیر به یکی از راهکارهای اصلی کشور برای افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به شبکه سراسری برق تبدیل شده است. بررسی آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد کشورهای مختلف با استفاده از مدل‌های متفاوت، از نصب پنل‌های خورشیدی روی پشت‌بام منازل تا راه‌اندازی سامانه‌های کوچک متصل به شبکه و خارج از شبکه، ظرفیت تولید برق پراکنده را توسعه داده‌اند.
رتبه‌بندی کشورهای پیشرو در سامانه‌های خورشیدی
چین و هند به عنوان دو غول انرژی خورشیدی با نصب بیش از ۷.۳ میلیون و نزدیک به ۵.۶ میلیون سامانه، به ترتیب در رتبه‌های نخست جهانی قرار دارند. پس از این دو کشور، بنگلادش و ژاپن به عنوان دیگر کشورهای پیشرو در این حوزه با آمار ۴.۱۳ میلیون و ۳.۸ میلیون سامانه خورشیدی، به چشم می‌خورند. این آمارها نشان‌دهنده تنوع نوع سامانه‌های ثبت‌شده در کشورهای مختلف است که توسعه خورشیدی خانگی را به نیروگاه‌های متصل به شبکه محدود نمی‌کند و سامانه‌های مستقل از شبکه نیز در برخی کشورها سهم قابل‌توجهی دارند.
بیشتر بخوانید: کولت میکو: میوه‌ها و سبزیجات، بمب‌های تقویت‌کننده سیستم ایمنی بدن
چالش‌های توسعه سامانه‌های خورشیدی در ایران
ایران در حالی با ۵۱ هزار خانه مجهز به مولدهای تجدیدپذیر پشت‌بامی در این فهرست قرار گرفته که با چالش‌هایی نظیر تأمین منابع مالی، هزینه‌های اولیه خرید و نصب تجهیزات، شرایط اتصال به شبکه و جذابیت اقتصادی فروش برق روبه‌رو است. به‌ویژه دسترسی خانوارها به تسهیلات بانکی می‌تواند بر سرعت گسترش این سامانه‌ها اثرگذار باشد. همچنین، ساده‌سازی فرآیندهای اداری و فنی برای اتصال نیروگاه‌های کوچک به شبکه سراسری از دیگر عواملی است که می‌تواند مشارکت مشترکان خانگی را افزایش دهد.
تعرفه‌های خرید تضمینی برق و سازوکارهای اقتصادی مرتبط با خالص‌سنجی نیز در تصمیم خانوارها برای سرمایه‌گذاری در این حوزه تأثیرگذار است. هرچه دوره بازگشت سرمایه کوتاه‌تر و درآمد حاصل از تولید برق قابل پیش‌بینی‌تر باشد، انگیزه بیشتری برای نصب سامانه‌های خورشیدی در بخش خانگی ایجاد خواهد شد.
در مجموع، ثبت ۵۱ هزار خانه مجهز به مولدهای خورشیدی در ایران بیانگر شکل‌گیری ظرفیت تولید برق پراکنده در بخش خانگی است. با این حال، مقایسه این رقم با میلیون‌ها سامانه نصب‌شده در کشورهای پیشرو نشان می‌دهد که توسعه این بخش به سیاست‌های تأمین مالی، تسهیل اتصال به شبکه و ایجاد سازوکارهای اقتصادی پایدار وابسته است. گسترش تولید برق در محل مصرف می‌تواند در کنار توسعه نیروگاه‌های بزرگ، به تنوع‌بخشی به منابع تأمین برق و مدیریت بار شبکه کمک کند.
بیشتر بخوانید: فرمانده انتظامی گرمسار از توقیف ۳۵ وسیله نقلیه هنجارشکن خبر داد · تلاش کشورهای همسایه ایران برای جلوگیری از جنگ جدید
