حامیان حملات پیشدستانه ایران در شرایطی به فعالیتهای خود ادامه میدهند که سرنوشت آتشبس و پایان جنگ ایران و آمریکا هنوز در هالهای از ابهام است. مقامهای جمهوری اسلامی با افزودن «پایان محاصره یمن» به شروط خود، به دنبال افزایش فشار به طرف مقابل هستند. این در حالی است که ایران پیش از این خواستههای خود را مطرح کرده بود که شامل توقف کامل جنگ، عدم تهدید مجدد، عقبنشینی ارتش اسرائیل از لبنان، آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده و عدم مداخله در توان هستهای و موشکی بوده است.
راهکارهای جدید ایران در جنگ با آمریکا
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به تازگی از «راهبردهای جدید در جنگ، مذاکره و مقابله با محاصره» خبر داده و ایجاد «یک منطقه ممنوعه جدید در خلیج فارس و دریای عمان» را یکی از این راهبردها اعلام کرده است. حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، نیز از افزودن شرط «پایان محاصره یمن» به شروط ایران برای خاتمه جنگ خبر داده است. این اقدام بهعنوان یک مطالبه جدید در مذاکرات با آمریکا تلقی میشود.
بیشتر بخوانید: ترکیه به جای پول گاز، به ایران غذا و دارو میدهد
بررسی مواضع اخیر مقامهای سیاسی و نظامی ایران نشان میدهد که در برخی بخشهای ساختار قدرت، اعتقاد بر این است که وضعیت «نه جنگ، نه صلح» بهجای فرصت برای دیپلماسی، به فرسایش تدریجی قدرت ایران منجر میشود. حامیان این رویکرد بر این باورند که آمریکا تنها با تحمل هزینههای بیشتر، به پای میز مذاکره خواهد آمد و به همین دلیل تهران باید فشار بیشتری بر واشنگتن وارد کند.
جریانهای حامی فشار حداکثری در ایران
حامیان این رویکرد در بین سیاستمداران، نظامیان و چهرههای رسانهای نزدیک به حکومت دیده میشوند. آنها از افزایش فشار در خلیج فارس، گسترش دامنه مطالبات منطقهای و تهدید منافع آمریکا و متحدانش حمایت میکنند. این رویکرد، با مخالفتهای جدی از سوی تندروها و منتقدان مذاکره با آمریکا همراه است. علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز بارها دیدگاه انتقادی خود را نسبت به مذاکره با آمریکا بیان کرده، اما در مقاطع حساس، نظیر مذاکرات هستهای، به مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم با واشنگتن نیز رضایت داده است.
تندروها در جمهوری اسلامی، افرادی مانند حسن روحانی، رئیسجمهور پیشین، را بهعنوان «غربگرا» معرفی کرده و انتقادات علی خامنهای را به آنها متوجه میکنند. در مقابل، افرادی که مواضع ضدغربیتری دارند، از میدان عمل وسیعتری برخوردار بوده و در بسیاری از موارد، حاکمیت به اقدامات تندروها، از جمله حمله به سفارتخانهها، واکنش محدودی نشان داده است.
با توجه به این پیشینه، تندتر شدن مواضع پس از جنگ ۴۰ روزه چندان غیرمنتظره نیست. افرادی مانند محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با استناد به کشته شدن علی خامنهای و فرماندهان ارشد جمهوری اسلامی، بر این باورند که پایان جنگ نباید از طریق مصالحه رقم بخورد و آمریکا بهعنوان آغازگر جنگ، باید هزینههای بیشتری را بپردازد.
مواضع منتقدان نسبت به تفاهمنامه اسلامآباد پس از اظهارات مجتبی خامنهای بهعنوان نشانهای از همسویی با دیدگاههای آنان تعبیر شده و مخالفتها با مذاکرات بهطور علنیتری مطرح شده است. در این راستا، سعید جلیلی، نماینده مجتبی خامنهای در شورای عالی امنیت ملی، بر این نکته تأکید کرده که «دشمن که شکست خورد، تازه وقت ابتکار است» و این ابتکار باید بهگونهای باشد که دشمن را در موضع ضعف قرار دهد.
بیشتر بخوانید: صندوق ارزی و رد اتهام ماهوارهای آمریکا به چین · محسن رضایی: هیچ مذاکرهای تا تحقق شروط ایران نخواهد بود
