روسیه از جنگی که اسرائیل و آمریکا در فوریه علیه ایران، متحد مسکو، آغاز کردند چندین منفعت غیرمستقیم به دست آورده است. با ادامه محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا، روسیه نهتنها از درآمدهای اضافی ناشی از افزایش قیمت نفت و همچنین درگیر شدن توجه رقبایش در بحرانهای دیگر سود میبرد، بلکه از این فرصت برای گسترش نفوذ خود در اقتصاد ایران نیز استفاده میکند.
گسترش نفوذ روسیه در بازار انرژی ایران
در سطح کلان، این مزایا تا حدی شبیه منافعی است که روسیه از درگیری در یمن به دست آورد؛ در آنجا نیز افزایش قیمت نفت و مشغول شدن آمریکا به بحران دیگری برای مسکو سودمند بود. اما در مورد ایران، روسیه علاوه بر این، حضور خود را در بازارهای انرژی آسیبدیده این کشور گسترش میدهد و با عرضه گاز به مناطق شمالی ایران، که گاهی در ماههای زمستان با کمبود مواجه میشوند، جایگاه خود را تقویت میکند.
بیشتر بخوانید: حمزه آقابابایی: پرداخت الکترونیک، زیرساخت هوشمندسازی شهرها
از اواسط سال ۲۰۲۶، زمانی که بنادر جنوبی ایران تحت محاصره آمریکا قرار گرفتند و بنادر روسیه در دریای آزوف و دریای سیاه نیز در پی حملات اوکراین عملاً از کار افتادند، رفتوآمد دریایی در دریای خزر به طور چشمگیری افزایش یافته است. این دریای خزر راهی برای انتقال تجهیزات و قطعات نظامی روسیه به ایران فراهم میکند. به علاوه، ایران مقادیر فزایندهای غلات روسی خریداری میکند و این روند به کاهش فشار ناشی از اختلالهای لجستیکی بر تولیدکنندگان غلات روسیه کمک کرده است.
وابستگی ایران به روسیه و چالشهای اقتصادی
نیکیتا سماگین، پژوهشگر مسائل ایران، در یادداشتی به این نکته اشاره میکند که تهران ناچار است برای دریافت کمک بیشتر و گسترش همکاریهایش بیش از پیش به طرف روسی روی بیاورد. پروژههای روسیه در ایران از منظر سودآوری اقتصادی چندان جذاب به نظر نمیرسند، اما کرملین در اینجا روی افزایش نفوذ سیاسی خود در منطقه سرمایهگذاری کرده است.
با افزایش مشکلات اقتصادی ایران، بدهیهای این کشور نیز احتمالاً بیشتر خواهد شد. به باور سماگین، «نزدیکی روابط روسیه و ایران در سالهای اخیر تقریباً به طور کامل نتیجه انزوای هر دو کشور بوده که آنها را به همکاری با یکدیگر سوق داده است.» جنگ و محاصرهای که به گفته این تحلیلگر با هدایت آمریکا اعمال شده، گزینههای پیش روی تهران را بیش از پیش محدود کرده است.
در نهایت، این وضعیت به مسکو این امکان را میدهد که در ازای کمک به تأمین مالی اقتصاد ایران، امتیازهای ویژهای برای شرکتهای روسی به دست آورد. به گفته سماگین، «محاصره ایران، به ناگزیر، نفوذ روسیه را افزایش میدهد.»
بیشتر بخوانید: کتاب سرمایهگذاریهای پایدار در صندوقهای بازنشستگی منتشر شد · تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد














