بازارهای دارایی در پایان شهریور ۱۴۰۵، شش ماه نخست سال را در شرایطی پشت سر گذاشتند که فاصله میان قیمتهای ابتدای سال و نرخهای پایان شهریور، تصویر متفاوتی از رفتار بازارها ارائه میدهد. این بازارها، همزمان تحت تأثیر جنگ و نااطمینانی سیاسی، فشار تحریمها، نوسان نرخ ارز و تحولات جهانی طلا قرار داشتهاند. بررسی قیمتها از سوم و پنجم فروردین تا ۳۱ شهریور نشان میدهد که طلا، دلار و انواع سکه اگرچه همگی در مسیر صعودی حرکت کردهاند، اما شدت رشد آنها یکسان نبوده است.
نوسانات دلار و طلا در بازار داخلی
خبر مذاکرات بین ایران و آمریکا شب گذشته در بازار بازتاب پیدا کرد و قیمت تتر در معاملات غیر رسمی برای لحظهای تا حوالی ۲۲۳ هزار تومان افت پیدا کرد، اما ماندگاری این قیمت در این سطح دوام نداشت. قیمت دلار آزاد نیز از ۱۵۷ هزار و ۵۷۰ تومان در پنجم فروردین به ۲۳۲ هزار و ۴۱۰ تومان در ۳۱ شهریور رسید و رشد حدود ۴۷.۵ درصدی را ثبت کرد. البته مسیر دلار در این فاصله خطی نبوده و نرخ آن در ۲۱ شهریور حتی تا حوالی ۲۳۷ هزار تومان بالا رفت، که نشاندهنده افزایش دامنه نوسان بازار ارز در شهریور است.
بیشتر بخوانید: استقبال سیاسیون از سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل متحد
در شرایطی که اقتصاد ایران با مجموعهای از ریسکهای سیاسی و تجاری مواجه بود، تشدید فشارهای آمریکا و محدودیت تجارت خارجی، موانع مالی و مسدود شدن تنگه هرمز انتظارات بازار را تغییر داد. بخشی از رشد قیمت طلا و سکه در بازار داخلی نیز در همین چارچوب قابل بررسی است. طلا در ایران تنها از اونس جهانی فرمان نمیگیرد و نرخ ارز یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده قیمت آن است.
تحولات بازار طلا و سکه
طلای ۱۸ عیار در سوم فروردین ۱۴۰۵ با قیمت پایانی ۱۷ میلیون و ۴۲۹ هزار و ۹۰۰ تومان معامله شد و این رقم در ۳۱ شهریور به ۲۳ میلیون و ۹۳۹ هزار تومان رسید. این افزایش نشاندهنده بازدهی حدود ۳۷.۳ درصدی است. با این حال، بازار طلا در شهریور نوسانات قابلتوجهی را تجربه کرد، بهطوریکه قیمت طلا در مقاطعی بالاتر از نرخ پایانی ۳۱ شهریور قرار گرفت و تا ۲۴ میلیون و ۲۴۰ هزار تومان بالا رفت.
سکه امامی نیز در این مدت ۴۷ میلیون و ۵۰۵ هزار تومان گران شده و بازدهی آن به حدود ۲۵ درصد رسیده است. قیمت سکه در شهریور برای مقاطعی از محدوده ۲۳۸ میلیون تومان نیز عبور کرد. نیمسکه و ربعسکه نیز به ترتیب با رشد ۲۴.۶ و ۱۳ درصدی مواجه شدند. در این میان، سکه گرمی رفتار متفاوتی داشته و با بازدهی ۸۵.۹ درصدی، نشاندهنده نوسانات شدید در این بخش از بازار است.
نیمه نخست سال ۱۴۰۵ را نمیتوان از تحولات سیاسی و جنگی جدا کرد. در ماههای گذشته، درگیری ایران، آمریکا و اسرائیل و تداوم فشارهای سیاسی و اقتصادی، ریسک جدیدی را وارد محاسبات فعالان اقتصادی کرد. این تحولات نه تنها بر بازار ارز، بلکه بر بازارهای طلا، سهام و کالا نیز اثر گذاشت و نقش انتظارات را در معاملات پررنگتر کرد.
در داخل نیز فشارهای اقتصادی با مسائل تجارت خارجی و محدودیتهای انتقال منابع ارزی گره خورد. تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا و افزایش تنشها بر سر مسیرهای تجاری، بهویژه در تنگه هرمز، بر بازار ارز تأثیر بسزایی داشت. بهطوریکه هر گونه افزایش نگرانی درباره دسترسی به منابع ارزی میتواند انتظارات معاملهگران را تغییر دهد.
بورس تهران نیز داستان متفاوتی دارد. بازار سرمایه پس از حدود ۸۰ روز توقف و تعطیلی ناشی از شرایط جنگی و تنشهای سیاسی، فعالیت خود را از سر گرفت و در نخستین روز بازگشایی به ۳ میلیون و ۷۱۶ هزار واحد رسید. در ادامه، شاخص کل به محدوده ۷ میلیون و ۱۶۷ هزار واحد رسید و رشد حدود ۹۲.۹ درصدی را ثبت کرد، هرچند که این رشد تحت تأثیر نمادهای بزرگ و شاخصساز بوده است.
بیشتر بخوانید: واکنش سردار حسین محبی به سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل · ایران با ابر تورم فاصله دارد
