کمبود جهانی گازوئیل بهدلیل تنشهای نظامی در ایران و اوکراین، بهنظر میرسد تا اوایل سال ۲۰۲۷ برطرف نخواهد شد. این موضوع از تحلیل شاخصهای بازار ذخیرهسازی و گزارشهای فعالان صنعت قابل برداشت است. افزایش بیسابقه قیمت سوخت، بهطور جدی اقتصادهای جهانی را تحت فشار قرار داده است.
تأثیر جنگها بر عرضه گازوئیل
جنگها بهطور چشمگیری عرضه گازوئیل را مختل کردهاند و روزانه میلیونها بشکه سوخت در خاورمیانه و روسیه متوقف شده است. این وضعیت ذخایر را به پایینترین سطح تاریخی رسانده و قیمتها را به رکوردهای بیسابقهای سوق داده است. کمبود گازوئیل، که بهعنوان سوخت بخش کشاورزی، تولید و حملونقل سنگین بهکار میرود، موجب کندی فعالیتهای اقتصادی در سراسر جهان شده است.
بیشتر بخوانید: قیمت بنزین در آمریکا با جهش قابلتوجهی مواجه میشود
افزایش قیمت و فشار بر اقتصادها
در ایالات متحده، قیمت خردهفروشی گازوئیل در ماه جاری برای نخستین بار از مرز ۶ دلار به ازای هر گالن عبور کرده است. این افزایش قیمت، فشار مضاعفی بر کشاورزان و رانندگان کامیون ایجاد کرده و نگرانیهایی را برای دولت رئیسجمهور دونالد ترامپ پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر به وجود آورده است. شرکتهایی مانند اکو باکس دامپستر برای مدیریت هزینههای سوخت، به استفاده از کامیونهای با ظرفیت کمتر و تجمیع تحویلها روی آوردهاند.
نشانههای تداوم این کمبود در بازار ذخیرهسازی نیز به وضوح دیده میشود. پالایشگاهها و تجار در آمریکای شمالی از تمدید قراردادهای اجاره مخازن گازوئیل خودداری میکنند، چرا که سوخت کافی برای ذخیرهسازی در دسترس نیست. ظرفیت موجود برای اجاره مخازن گازوئیل در آمریکای شمالی به ۱۳ میلیون بشکه رسیده که در چهار سال گذشته بیسابقه بوده است.
مدیرعامل تانک تایگر، استیون بارسامیان، این دادهها را تأیید کرده و خاطرنشان کرده است که ترکیب کاهش ذخایر و افزایش ظرفیت اجاره، نشاندهنده انتظار فعالان بازار از محدودیت عرضه تا سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ است. کل ذخایر گازوئیل ایالات متحده به ۱۰۷٫۹ میلیون بشکه کاهش یافته که کمترین میزان ثبتشده از سال ۱۹۸۲ تاکنون به حساب میآید.
در اروپا نیز موجودی ذخایر در منطقه کلیدی آمستردام-روتردام-آنتورپ ۱۶ درصد پایینتر از میانگین پنجساله قرار دارد و این وضعیت نشاندهنده آسیبپذیری بالای اروپا در برابر نوسانات عرضه است. در آسیا، دادههای سنگاپور نشان میدهد که سطح ذخایر تقطیری در هفتههای اخیر بهطور متوسط حدود ۸٫۲ میلیون بشکه بوده است، که با میانگین ۹٫۶ میلیون بشکهای سال ۲۰۲۵ کمتر است.
آندره پسکاتوری، معاون بخش آسیا-اقیانوسیه صندوق بینالمللی پول، نسبت به پیامدهای گسترده این کمبود بر اقتصادهای در حال توسعه هشدار داده و اشاره کرده است که افزایش هزینههای سوخت میتواند منجر به تورم وارداتی و کاهش قدرت خرید در کشورهای وابسته به واردات انرژی شود، که این امر رشد اقتصادی جهانی را با تهدید جدی مواجه میکند.
بیشتر بخوانید: غلامحسین محمدی: پرداخت معوقات بازنشستگان در مهر و آبان · گازوئیل در آمریکا رکورد زد و هزینههای کشاورزان را به اوج رساند
