ایران به رغم افزایش شدید قیمتها، هنوز با وضعیت ابرتورم فاصله دارد. در ماههای اخیر، واژه ابرتورم در شبکههای اجتماعی به بحث داغی تبدیل شده است، در حالی که واقعیتهای اقتصادی نشان میدهد این نگرانیها چندان مبنای علمی ندارد.
تعریف ابرتورم چیست؟
طبق تعریف فیلیپ کگان، اقتصاد زمانی وارد ابرتورم میشود که قیمتها در یکماه دستکم ۵۰ درصد افزایش یابند. این تعریف نشان میدهد که معیار اصلی ابرتورم تنها عدد تورم سالانه نیست، بلکه سرعت انفجاری افزایش قیمتها و از دست رفتن کنترل روی فرآیند قیمتگذاری است. آخرین آمار رسمی نشان میدهد تورم ماهانه ایران در مردادماه ۴.۳ درصد بوده و تورم نقطهبهنقطه به ۸۹ درصد و تورم سالانه به ۶۹.۹ درصد رسیده است.
بیشتر بخوانید: زنگ خطر کرونا و آنفلوآنزا با افزایش موارد مثبت به صدا درآمد
ویژگیهای خاص اقتصاد ایران
اقتصاد ایران ویژگیهایی دارد که آن را از اقتصادهای ابرتورمی متمایز میکند. این کشور یک اقتصاد صرفاً مصرفکننده و وارداتمحور نیست و دارای شبکه گستردهای از فعالیتهای تولیدی در حوزههای نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و کشاورزی است. بانک جهانی اقتصاد ایران را متشکل از بخشهای هیدروکربوری، کشاورزی و خدمات توصیف کرده است. این تنوع تولیدی به ایران اجازه میدهد تا در بسیاری از کالاها و خدمات به خودکفایی برسد و نیازی به وابستگی کامل به واردات نداشته باشد.
دولت ایران همچنین در تلاش است تا با وجود تحریمها و محدودیتهای بانکی، از ظرفیتهای داخلی برای تأمین نیازهای اقتصادی استفاده کند. این نقطه قوت به اقتصاد ایران کمک میکند تا از سناریوهای کلاسیک ابرتورم دور بماند.
اقتصاددانان نیز به این نکته اشاره کردهاند که با وجود مشکلات موجود، ایران هنوز وارد مرحله ابرتورمی نشده است. حسین راغفر و مسعود نیلی هر دو بر این نکته تأکید کردهاند که شرایط کنونی بسیار سنگین است، اما نباید هر تورم بالایی را ابرتورم نامید. عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، نیز با صراحت بیشتری بیان کرده که احتمال وقوع ابرتورم در ایران ضعیف است.
در روزهای اخیر، برخی صفحات و بلاگرهای اقتصادی با عناوینی نظیر «ابرتورم در راه است» سعی کردهاند تصویر هراسآوری از آینده اقتصاد ارائه دهند. اما واقعیت این است که برای تشخیص ابرتورم باید به شتاب افزایش قیمتها و رفتار پول توجه شود. استفاده بیمحابا از واژه ابرتورم میتواند به افزایش انتظارات تورمی و رفتارهای هیجانی در بازار منجر شود.
بیشتر بخوانید: چین در کمتر از ۱۰ سال به قدرت هوش مصنوعی تبدیل شد
