سقوط ۷۰ درصدی صادرات کودهای شیمیایی خاورمیانه خبر از بحران جدی در صنعت کشاورزی جهانی دارد. تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی تجارت جهانی، به دست تهران بسته مانده و این امر به‌طور قابل توجهی بر روی حجم محموله‌های صادراتی اثر گذاشته است.
تأثیر تنش‌های امنیتی بر تجارت جهانی
کشتی‌های متخلف که در تلاش برای عبور از این آبراه هستند، با خطرات جدی مواجه‌اند. عربستان سعودی، در حال حاضر، به ناچار کودهای شیمیایی را به‌صورت زمینی به بنادر خود در دریای سرخ منتقل می‌کند، اما حجم محدود این محموله‌ها نشان می‌دهد که این مسیر نمی‌تواند به‌عنوان جایگزین مناسبی برای حمل‌ونقل از طریق تنگه هرمز عمل کند.
بیشتر بخوانید: یائیر لاپید: نتانیاهو هیچ شانسی برای تشکیل کابینه ندارد
مدیر ارشد بخش داده‌های کشاورزی شرکت کپلر، مادلین اُوِرگارد، اعلام کرده است که حجم صادرات کودهای شیمیایی در ماه سپتامبر به ۹۹۴ هزار تُن کاهش یافته است، در حالی که این رقم در ماه مشابه سال گذشته ۳.۴۱ میلیون تُن بود. او پیش‌بینی می‌کند که تا پایان سال، حجم صادرات در سطوح پایین فعلی باقی خواهد ماند، مگر آنکه وضعیت امنیتی منطقه بهبود یابد.
پیامدهای کاهش صادرات بر امنیت غذایی جهانی
کشورهای حاشیه خلیج فارس، به‌ویژه امارات متحده عربی، عربستان سعودی و قطر، تامین‌کنندگان حیاتی اوره و سایر مواد اولیه تولید کود هستند. این محصولات برای تقویت عملکرد کشاورزی به‌ویژه در کشورهایی مانند هند بسیار ضروری‌اند. منطقه خلیج فارس ۲۵ تا ۳۰ درصد از تولید جهانی گوگرد و تا ۵۰ درصد از تجارت این ماده را در اختیار دارد که به‌طور عمده از تنگه هرمز عبور می‌کند.
با توجه به اینکه چین و هند تمام تولید خود را در بازارهای داخلی مصرف می‌کنند، تامین اوره بازار جهانی به‌طور قابل توجهی به تولیدکنندگان کشورهای حاشیه خلیج فارس وابسته است. اُوِرگارد اشاره کرده که تداوم حملات به کشتی‌های تجاری، نگرانی‌های زیادی را در میان مالکان و شرکت‌های اجاره‌کننده کشتی ایجاد کرده و این وضعیت به اختلال در عرضه محموله‌ها منجر شده است.
جنگ آمریکا علیه ایران و حملات متقابل، به تنگه هرمز آسیب‌های جدی زده و باعث مختل شدن انتقال نفت خام، گاز طبیعی مایع و کودهای شیمیایی به بازارهای جهانی شده است. این تحولات موجب افزایش قیمت نفت به بالای ۱۲۰ دلار در هر بشکه شده و نگرانی‌ها درباره عرضه نفت از خاورمیانه به شدت افزایش یافته است.
در این شرایط، کاهش عرضه کودهای شیمیایی احتمالاً به کاهش برداشت محصولات کشاورزی و افزایش تورم مواد غذایی در سال آینده منجر خواهد شد. اُوِرگارد هشدار داده که کسری کودهای شیمیایی می‌تواند به طور مستقیم بر بازدهی محصولات کشاورزی اثر بگذارد و کشاورزان را مجبور به کاهش سطح زیر کشت کند.
در نهایت، قیمت جهانی مواد غذایی نیز در ماه سپتامبر به روند افزایشی خود ادامه داده است. شاخص قیمت مواد غذایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) به‌طور متوسط به ۱۳۶ واحد رسیده که به معنای افزایش ۲ واحدی یا ۱.۵ درصد نسبت به ماه آگوست است. این وضعیت نشان‌دهنده یک بحران جدی در بازار جهانی کودهای شیمیایی و مواد غذایی است که ممکن است در آینده نزدیک آثار آن را در سطح جهانی شاهد باشیم.
بیشتر بخوانید: حمیدرضا رستگار: معاملات داخلی باید با پول ملی انجام شود · رضا عبیات: صادرات کالا از مرز شلمچه به وضعیت روان بازگشته است
