تقابل ایران و آمریکا در دریا بار دیگر به صدر اخبار جهانی بازگشته است. حملات تازه به نفتکشها و ناوها، برای بسیاری از ایرانیان یادآور سالهای پایانی جنگ ایران و عراق و درگیریهایی است که به «جنگ نفتکشها» شهرت یافت.
حملات متقابل
در پنجم سپتامبر، ارتش آمریکا سه نفتکش ایرانی را پس از شلیک موشکهای سپاه پاسداران به دو ناو آمریکایی مورد هدف قرار داد. این واکنش تهران را به دنبال داشت و سپاه اعلام کرد سه نفتکش و سه شناور مرتبط با آمریکا را هدف گرفته است. چند روز بعد، ایالات متحده پنج نفتکش دیگر ایران را هدف قرار داد و این بار تهران از حمله به ده شناور در منطقه و یک پایگاه آمریکا در اردن خبر داد.
بیشتر بخوانید: حوثیها و حملات هوایی عربستان سعودی در یمن شدت میگیرد
یادآوری تاریخ
این رفتوآمدهای تنشآمیز در فاصله چند روز، نفتکشها را دوباره به یکی از میدانهای اصلی تقابل ایران و آمریکا تبدیل کرد. در سالهای پایانی جنگ ایران و عراق، حمله به کشتیهای تجاری به بحرانی تبدیل شد که پای ناوهای آمریکایی را به منطقه باز کرد و به یکی از جدیترین درگیریهای دریایی میان دو کشور انجامید.
محمد قائدی، مدرس علوم سیاسی، میگوید منطق ایران در آن دوره شباهت زیادی به محاسبات امروز دارد. او معتقد است که ایران در دههٔ ۶۰ میخواست معادلهای برقرار کند که اگر صنایع نفتیاش مورد حمله قرار گیرد، دیگر کشورهای عربی نیز نتوانند نفت صادر کنند.
در این میان، محمد فارسی، ناخدای پیشین نیروی دریایی ارتش ایران، نگرانیهای خود را از وضعیت کنونی ابراز کرده و معتقد است که درگیریهای دریایی به شدت در حال افزایش است و شباهتهایی با جنگ نفتکشها در سال ۱۹۸۸ دارد. او تأکید میکند که ایران هنوز امکانات تهاجمی دارد و وضعیت بسیار خطرناک است.
نفت، به عنوان اصلیترین منبع درآمد ایران، همواره نقش کلیدی در اداره کشور ایفا کرده و تهدیدات علیه صادرات نفت، یکی از ابزارهای فشار علیه جمهوری اسلامی بوده است. این تهدیدات دوباره در ادبیات تصمیمگیران جمهوری اسلامی شنیده میشود و منطق ایران این است که اگر نتواند نفت صادر کند، دیگر کشورها نیز باید با محدودیتهایی مواجه شوند.
این وضعیت خطرناک و تنشآمیز به نگرانیها از انتقال سریع تنشها از دریا به پایگاههای آمریکا در منطقه و زیرساختهای انرژی کشورهای دیگر دامن زده است. در نهایت، این تقابل جدید ممکن است به تحمیل قواعد جدیدی در عرصه بینالمللی منجر شود.
بیشتر بخوانید: اتریش به محمد اسلامی برای شرکت در نشست آژانس انرژی اتمی اجازه ورود نداد · ایران میگوید نشست عمان به درخواست عربستان برگزار نشد
