روسیه در حملات خود به اوکراین بهطور فزایندهای از پهپادهایی استفاده میکند که حامل اورانیوم ضعیفشده هستند. این اطلاعات بهتازگی از سوی نهادهای امنیتی اوکراین منتشر شده و نشاندهندهٔ تشدید تنشها در این منطقه است.
جزئیات استفاده از پهپادها
حدود ۱۰ مورد از این پهپادها که به نام «شاهد» شناخته میشوند، پس از سقوط در اوکراین شناسایی شدهاند. هر یک از این پهپادها به موشکهای آر-۶۰ مجهز بودهاند که شامل میلههای اورانیوم ضعیفشده است. این نوع اورانیوم در مقایسه با اورانیوم طبیعی رادیواکتیویته کمتری دارد و سلاحهای حاوی آن بهعنوان سلاحهای متعارف و نه هستهای طبقهبندی میشوند.
بیشتر بخوانید: ترکیه به جای پول گاز، به ایران غذا و دارو میدهد
سرویس امنیتی اوکراین (اسبییو) تأیید کرده است که این موشکها بهمنظور هدف قرار دادن هواپیماهای رهگیر اوکراینی طراحی شدهاند که در زمان حملات هوایی روسیه به پرواز درمیآیند. این نهاد همچنین اعلام کرده است که در بازه زمانی آوریل تا ژوئیه ۲۰۲۶، ۹ پهپاد شاهد مجهز به این موشکها را در شمال اوکراین شناسایی کرده است.
پیامدهای بهکارگیری اورانیوم ضعیفشده
سرگی بسکرستنوف، کارشناس اوکراینی در حوزه پهپادها، به عنوان مشاور وزیر دفاع اوکراین، این موضوع را تأیید کرده است و میگوید که هدف اصلی موشکهای آر-۶۰ سرنگون کردن هواپیماهاست، نه ایجاد آلودگی. او تأکید میکند که این موشکها حاوی کلاهک هستهای نیستند، اما خطرات ناشی از استفاده از اورانیوم ضعیفشده نباید نادیده گرفته شود.
در حالی که پژوهشگران بر این باورند که خطرات ناشی از تشعشعات اورانیوم ضعیفشده اندک است، آژانس بینالمللی انرژی اتمی استفاده از تجهیزات حفاظتی هنگام تماس با این نوع مواد را توصیه میکند. همچنین، در گزارشی از برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد درباره پیامدهای جنگ در اوکراین، ذکر شده است که اورانیوم ضعیفشده میتواند باعث تحریک پوست، نارسایی کلیه و افزایش خطر ابتلا به سرطان شود.
استفاده از چنین مهماتی در گذشته نیز جنجالبرانگیز بوده است. بهعنوان مثال، در جنگ خلیج فارس، کوزوو و عراق، از مهمات حاوی اورانیوم ضعیفشده استفاده شد و این موضوع انتقادات زیادی را به دنبال داشت. در مارس ۲۰۲۳، روسیه بهدنبال گزارشهایی مبنی بر اینکه بریتانیا قصد دارد گلولههای ضدزره حاوی اورانیوم ضعیفشده را به اوکراین ارسال کند، خشم خود را ابراز کرد.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در واکنش به این موضوع گفت: «غرب جمعی تا آنجا پیش رفته است که استفاده از سلاحهای دارای مولفه هستهای را آغاز کرده است.» با این حال، هیچ معاهده بینالمللی استفاده از سلاحهای حاوی اورانیوم ضعیفشده را ممنوع نکرده است و روسیه نیز خود از این نوع مهمات در عملیاتهای نظامی خود بهره میبرد.
بیشتر بخوانید: دونالد ترامپ: توطئهای علیه هوش مصنوعی در حال شکلگیری است
