محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، در نشستی با موضوع آینده بازار حامل‌های انرژی، به چالش‌های موجود در حوزه بنزین و ضرورت بازنگری در سیاست‌های انرژی پرداخت. او بر این باور است که مسئله بنزین باید از منظر امنیت انرژی، شامل دسترسی مستمر به انرژی و توان پرداخت هزینه آن مورد بررسی قرار گیرد.
ابعاد اجتماعی و اقتصادی مسئله بنزین
نظیفی با بیان اینکه مسئله بنزین ابعاد مختلف اجتماعی و اقتصادی دارد، اظهار کرد: «قبل از تصمیم‌گیری درباره گام‌های بعدی، باید مشخص کنیم که با چه مسئله‌ای مواجه هستیم.» وی ادامه داد: «اگر بنزین را ابزاری برای دسترسی به حمل‌ونقل ارزان در نظر بگیریم، دامنه بحث به سایر یارانه‌ها و سیاست‌های حمایتی در حوزه حمل‌ونقل نیز گسترش پیدا می‌کند.»
بیشتر بخوانید: رکوردزنی قیمت نفت برنت در آستانه ۱۱۴ دلار
وی به سابقه چند دهه‌ای سیاست‌های حمایتی قیمت در حوزه بنزین و سایر حامل‌های انرژی اشاره کرد و گفت: «با وجود تداوم این سیاست‌ها، امروز با چالش‌های جدی مواجه هستیم که پاسخ آن را باید در مسئله امنیت انرژی جست‌وجو کرد. امنیت انرژی دو رکن اصلی دارد؛ نخست، دسترسی مستمر به انرژی و دوم، امکان و توان پرداخت هزینه آن.»
تنوع‌بخشی به راهکارها و سازوکارهای بازار
نظیفی تأکید کرد: «تمام ابعاد مسئله بنزین را نمی‌توان با یک راهکار واحد مدیریت کرد.» او ادامه داد: «استفاده از سازوکارهای بازار برای کشف قیمت، اصلاح سیاست‌های یارانه‌ای و تنوع‌بخشی به عرضه می‌تواند بخشی از مشکلات موجود را حل کند.»
مدیرعامل بورس انرژی ایران همچنین به تجربه بازار برق اشاره کرد و گفت: «یکی از تجربه‌های قابل استفاده، بهره‌گیری از سازوکارهای بازار برای کشف قیمت مرجع و شفافیت است. حتی در شرایطی که عرضه و تقاضا تحت تأثیر سیاست‌های حاکمیتی قرار دارند، می‌توان از زیرساخت‌ها و خدمات بازار بهره‌مند شد.»
نظیفی تأکید کرد: «پیشنهاد ما برای عرضه بخشی از بازار بنزین با سازوکار آزاد و از طریق تابلو معاملاتی است. در حال حاضر، مسئله بنزین را بسیار محدود و تک‌محصولی بررسی می‌کنیم؛ در حالی که بنزین ویژه یا سوپر نیز می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد.»
او درباره عرضه بنزین سوپر وارداتی با اکتان ۹۵ گفت: «این اقدام به‌تنهایی مسئله کلی مصرف بنزین را حل نمی‌کند، اما می‌تواند امکان انتخاب را افزایش دهد و به شکل‌گیری علامت‌های قیمتی نزدیک‌تر به واقعیت اقتصادی کمک کند.»
نظیفی در پایان با تأکید بر اینکه شفافیت در کشف قیمت حامل‌های انرژی باید اولویت نخست بورس انرژی ایران باشد، گفت: «افشای قیمت و حجم معاملات به شکل‌گیری قیمت مرجع کمک می‌کند.» او اشاره کرد که در بازارهای بالغ انرژی جهان، حتی با وجود رقابت، معامله‌گران عمده همچنان حضور دارند.
بیشتر بخوانید: سقوط طلا و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل نفت در جنگ خاورمیانه · پیشنهاد محمد نظیفی برای عرضه بنزین در بورس انرژی
